สถานะ-ฐานะ

          สถานะ และ ฐานะ เดิมมีความหมายเดียวกัน. สถานะ เป็นคำที่มาจากภาษาสันสกฤต. ส่วน ฐานะ เป็นคำมาจากภาษาบาลี. ทั้งสองคำนี้มีความหมายว่า การตั้งอยู่ การยืนอยู่ สภาพที่เป็น. ในภาษาไทยนำคำว่า สถานะ และ ฐานะ มาใช้ในความหมายต่างกัน

          สถานะ หมายถึง ความเป็น ลักษณะที่เป็น หรือ ความเป็นไป  ใช้กับบุคคล สถานที่ หรือสิ่งต่าง ๆ เช่น เมื่อแม่กับเมียของเขาเกิดไม่ถูกกัน เขาก็อยู่ในสถานะลำบาก. สถานะของครอบครัวของเขาเป็นที่เชื่อถือได้.  สถานะทางการเงินของบริษัทนี้ไม่มั่นคง.  ลักษณะที่เป็นตามธรรมชาติของสิ่งต่าง ๆ ก็เรียกว่า สถานะ เช่น อากาศมีสถานะเป็นก๊าซ ส่วนดินมีสถานะปรกติเป็นของแข็ง.

          ส่วน ฐานะ หมายถึง ความเป็น ลักษณะที่เป็น หรือความเป็นไป เช่นเดียวกัน. และหมายถึง ตำแหน่งหน้าที่ เช่น เขามีฐานะเป็นประธาน เขาก็ต้องรับผิดชอบงาน.  หรือหมายถึง ลำดับความเป็นอยู่ในสังคม ก็ได้ เช่น เขาอยู่ที่นี่ในฐานะภรรยาของคุณพ่อ  ลูก ๆ ก็ควรให้เกียรติเขาบ้าง. คำว่า ฐานะ ใช้กับสภาวะทางการเงินก็ได้ เช่น เขาเป็นคนมีฐานะ

ที่มา :  บทวิทยุรายการ “รู้ รัก ภาษาไทย” ออกอากาศทางสถานีวิทยุกระจายเสียงแห่งประเทศไทย เมื่อวันที่ ๖ มกราคม พ.ศ. ๒๕๕๓ เวลา ๗.๐๐-๗.๓๐ น.