สถาปนา ๑

          คำว่า สถาปนา มาจากคำภาษาสันสกฤตว่า สฺถาปน (อ่านว่า สะ -ถา-ปะ -นะ). สถาปนา แปลว่า ตั้งขึ้น ก่อตั้งขึ้น  มักใช้แก่หน่วยงานราชการหรือองค์การที่สำคัญ ๆ ที่พระมหากษัตริย์โปรดเกล้าโปรดกระหม่อมให้ตั้งขึ้น  หรือตั้งขึ้นตามพระราชบัญญัติของหน่วยงานนั้น ๆ เช่น พระบาทสมเด็จพระพุทธยอดฟ้าจุฬาโลกมหาราชได้ทรงสถาปนากรุงเทพมหานครขึ้นเป็นราชธานีเมื่อพุทธศักราช ๒๓๒๕.  พระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัวทรงสถาปนาจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัยขึ้นเมื่อพุทธศักราช ๒๔๕๙.  ราชบัณฑิตยสถานสถาปนาขึ้นเมื่อพุทธศักราช ๒๔๗๖. 

          เมื่อถึงวันครบรอบการสถาปนา มักเรียกว่า วันสถาปนา หน่วยราชการหรือองค์กรนั้น ๆ มักมีการฉลอง เช่น กระทรวงมหาดไทยจัดงานมอบรางวัลผู้ใหญ่บ้านดีเด่นในวันสถาปนากระทรวงมหาดไทยปีนี้.

ที่มา :  บทวิทยุรายการ “รู้ รัก ภาษาไทย” ออกอากาศทางสถานีวิทยุกระจายเสียงแห่งประเทศไทย เมื่อวันที่ ๒๕ พฤษภาคม พ.ศ. ๒๕๕๒ เวลา ๗.๐๐-๗.๓๐ น.