สาธุการ

          สาธุการ เป็นคำที่ยืมจากภาษาบาลีและสันสกฤตว่า สาธุการ (อ่านว่า สา-ทุ-กา-ระ) แปลว่า การเปล่งเสียงเป็นคำว่าสาธุ หรือ เสียงสาธุ

          ในวรรณคดีไทย คำว่า สาธุการ มีความหมายเหมือนภาษาบาลีและสันสกฤต คือหมายถึง การเปล่งวาจาว่า สาธุ เพื่อแสดงว่ายอมรับ ร่วมอนุโมทนา หรือแสดงความเห็นด้วย เช่น ในร่ายยาวมหาเวสสันดรชาดก กัณฑ์มัทรี มีข้อความบรรยายว่า ฝ่ายฝูงอมรเทเวศ (อ่านว่า อะ-มอน-เท-เวด) ทุกวิมานมาศมนเทียรทุกหมู่ไม้ก็ยิ้มแย้มพระโอษฐ์ตบพระหัตถ์อยู่ฉาดฉาน ร้องสาธุการสรรเสริญเจริญทานบารมี (อ่านว่า ทาน-บา-ระ-มี).

          คำว่า สาธุการ เมื่อประสมกับคำว่า แซ่ซ้อง เป็น แซ่ซ้องสาธุการ มีความหมายว่า เปล่งเสียงว่า สาธุ ดังกึกก้อง เช่น ยามที่พระสิทธัตถกุมาร (อ่านว่า สิด-ทัด-ถะ-กุ-มาน) ออกมหาภิเนษกรมณ์ (อ่านว่า มะ-หา-พิ-เนด-สะ-กฺรม) ฝูงพรหมแลเทวดาต่างก็พากันแซ่ซ้องสาธุการอยู่อึงมี่.

ที่มา :  บทวิทยุรายการ “รู้ รัก ภาษาไทย” ออกอากาศทางสถานีวิทยุกระจายเสียงแห่งประเทศไทย เมื่อวันที่ ๒๗ มกราคม พ.ศ. ๒๕๕๓ เวลา ๗.๐๐-๗.๓๐ น.