สึก

          ในภาษาไทยมีคำว่า สึก อยู่ ๓ คำ สึก คำหนึ่งหมายถึง กร่อนไป เช่น เขานอนกัดฟันจนฟันสึก. รองเท้าคู่นี้ใช้มานานจนสึก.  สึกคำที่ ๒ แปลว่า รู้ ปรากฏในคำซ้อนว่า รู้สึก ส่วน สึก อีกคำหนึ่งหมายถึง ละจากการเป็นพระภิกษุ  สามเณร หรือชี เช่น เขากระทำสัตย์ต่อหน้าพระปฏิมาว่าจะบวชไม่สึก. หลานชาย ๒ คนบวชหน้าไฟให้คุณย่า อีกไม่กี่วันก็สึก. คำว่า สึก คำหลังนี้ ยังมีอีกความหมายหนึ่ง หมายถึง ทำให้พระภิกษุละสมณเพศ มักใช้ว่า สึกพระ เช่น พระวินยาธิการ (อ่านว่า วิ-นะ -ยา-ทิ-กาน) สึกพระนอกรีตที่ทำเสน่ห์ให้สีกา.  หรือหมายความว่า ทำให้ละจากการเป็นชี  เช่น พออิเหนารู้ว่าแอหนังคือบุษบาซึ่งบวชเป็นชี ก็จัดการสึกชีโดยนำผ้ามาให้เปลี่ยน.

          คำว่า สึก ในคำว่า พระสึก สึกพระ สึกชี กร่อนมาจากคำว่า สิกขา ผู้ที่บวชคือผู้ที่เข้าศึกษาพระธรรมวินัยของพระพุทธเจ้า เมื่อเลิกบวชก็คือลาจากการศึกษาพระธรรมวินัย เรียกว่า ลาสิกขา. คำว่า ลาสิกขา กร่อนเป็น “ลาสิก” แล้วเปลี่ยนเสียงเป็น “ลาสึก” หรือ “สึก

ที่มา :  บทวิทยุรายการ “รู้ รัก ภาษาไทย”  ออกอากาศทางสถานีวิทยุกระจายเสียงแห่งประเทศไทย เมื่อวันที่ ๒๕ เมษายน พ.ศ. ๒๕๕๔ เวลา ๗.๐๐-๗.๓๐ น.