หรดาล

          หรดาล (อ่านว่า หอ-ระ -ดาน) เป็นคำที่มาจากภาษาบาลีสันสกฤตว่า หริตาล (อ่านว่า หะ -ริ-ตา-ละ) เป็นแร่ชนิดหนึ่งประกอบด้วยสารหนูและกำมะถัน มีปรากฏในธรรมชาติ ๒ ชนิด คือ หรดาลกลีบทอง และ หรดาลแดง

          หรดาลกลีบทอง มีลักษณะเป็นแท่งผลึกคล้ายเข็มสั้น ๆ เป็นเม็ด เป็นแผ่นอัดแน่น หรือเป็นผง มีความอ่อนนุ่ม มีสีเหลืองเป็นมัน หรดาลกลีบทองใช้เป็นสารให้สีเหลือง ใช้เขียนลายรดน้ำ หรือเขียนในสมุดไทยดำ เป็นต้น

          หรดาลแดง มีลักษณะเป็นเม็ดหรือเป็นก้อนอัดแน่น แต่อ่อนนุ่ม มีสีแดง หรือแดงส้มเป็นมัน ใช้ประโยชน์ในอุตสาหกรรมฟอกหนังสัตว์ซึ่งทำให้ขนร่วง ใช้ทำกระสุนปืนส่องวิถี ทำดอกไม้ไฟ ทำพลุสี เป็นสารใช้ฆ่าสัตว์ฟันแทะ เช่นหนู และใช้ผสมกับสารอื่นเป็นสีสำหรับทา ก็ได้

ที่มา :  บทวิทยุรายการ “รู้ รัก ภาษาไทย” ออกอากาศทางสถานีวิทยุกระจายเสียงแห่งประเทศไทย เมื่อวันที่ ๓ พฤษภาคม พ.ศ. ๒๕๕๕ เวลา ๗.๐๐-๗.๓๐ น.