อนามัย

          อนามัย มาจากคำภาษาบาลีสันสกฤต อนามย (อ่านว่า อะ-นา-มะ-ยะ). อนามัย แปลว่า ความไม่มีโรค หมายถึง การมีสุขภาพดี เช่น รัฐบาลต้องเอาใจใส่กับอนามัยของประชาชน. แปลว่า เกี่ยวกับสุขภาพ ที่ถูกสุขลักษณะ เช่น  กรมอนามัย สถานีอนามัย  และใช้กับเครื่องอุปโภค บริโภค ที่สะอาดปราศจากสารพิษเจือปน เช่น ผักอนามัย ข้าวอนามัย ผ้าอนามัย กระดาษอนามัย

          คำว่า อนามัย เมื่อประสมกับคำว่า พล (พะ-ละ) เป็น พลานามัย แปลว่า ภาวะของร่างกายที่แข็งแรง สมบูรณ์ ไม่มีโรค เช่น ปีใหม่นี้ขอให้เธอมีสุขภาพพลานามัยที่ดี. พลานามัย ยังเป็นชื่อวิชาที่ว่าด้วยการรักษาสุขภาพของร่างกายและจิตใจอีกด้วย เช่น วิชาพลานามัยมีประโยชน์ต่อผู้เรียนเป็นอย่างมาก.

          เมื่อใช้ว่า อนามัยจัด จะมีความหมายว่า รักษาความสะอาดมากเกินปรกติ เช่น  เธอเป็นคนอนามัยจัด แม้แต่ราวบันไดก็ต้องเช็ดแอลกอฮอล์. หรือคำว่า เด็กอนามัย หมายถึง ผู้ที่ดูแลรักษาสุขภาพอย่างเคร่งครัด เช่น เธอเป็นเด็กอนามัย เข้านอน ๒ ทุ่ม ทุกคืน.

ที่มา :  บทวิทยุรายการ “รู้ รัก ภาษาไทย”  ออกอากาศทางสถานีวิทยุกระจายเสียงแห่งประเทศไทย เมื่อวันที่ ๑๓ พฤษภาคม พ.ศ. ๒๕๕๖ เวลา ๗.๐๐-๗.๓๐ น.