อาญา-อาชญา

          คำว่า อาญา และ อาชญา (อ่านว่า อาด-ยา) ต่างก็เป็นคำยืมจากภาษาสันสกฤต ว่า อาชฺญา (อ่านว่า อาด-ยา). ทั้ง ๒ คำ หมายถึงอำนาจ เช่น อาญาสิทธิ์ หรือ อาชญาสิทธิ์ หมายถึง อำนาจเด็ดขาดที่แม่ทัพได้รับพระราชทานสิทธิ์จากพระเจ้าแผ่นดินในเวลาไปสงครามเป็นต้น โดยมีสิ่งสำคัญคือพระแสงดาบเป็นเครื่องหมาย เรียกว่า พระแสงอาญาสิทธิ์ หรือ พระแสงอาชญาสิทธิ์

          คำว่า อาญา และ อาชญา หมายถึง โทษ ก็ได้ เช่น ถูกลงอาญา กฎหมายอาญา คดีอาญา ศาลอาญา อาชญากร และ อาชญากรรม

          น่าสังเกตว่า คำ อาญา และ อาชญา ใช้แทนกันได้เมื่อหมายถึงอำนาจ แต่เมื่อหมายถึงโทษ คำว่า อาญา และ อาชญา ไม่อาจใช้แทนกันได้

ที่มา :  บทวิทยุรายการ “รู้ รัก ภาษาไทย” ออกอากาศทางสถานีวิทยุกระจายเสียงแห่งประเทศไทย เมื่อวันที่ ๑ มีนาคม พ.ศ. ๒๕๕๒ เวลา ๗.๐๐-๗.๓๐ น.