อาวุโส

          คำว่า อาวุโส ในภาษาบาลีแปลว่า ผู้มีอายุ เป็นคำเรียกขานหรือคำทักทาย ที่ภิกษุผู้แก่พรรษาใช้เรียกขานภิกษุผู้อ่อนพรรษากว่า หรือภิกษุใช้เรียกขานคฤหัสถ์ คู่กับคำ ภันเต ซึ่งภิกษุผู้อ่อนพรรษาใช้เรียกขานภิกษุผู้แก่กว่า หรือคฤหัสถ์เรียกขานภิกษุ. เช่นในบทปลงอาบัติของภิกษุตอนหนึ่ง ภิกษุที่มีพรรษาแก่กว่าจะกล่าวว่า “ปัสสะสิ อาวุโส ตา อาปัตติโย” แปลว่า อาวุโส ท่านย่อมเห็นอาบัติทั้งหลายเหล่านั้นหรือไม่” และภิกษุที่มีพรรษาอ่อนกว่าจะรับว่า “อุกาสะ อามะ ภันเต ปัสสามิ” แปลว่า “ขอรับ ภันเต กระผมเห็น”

          ส่วนคำว่า อาวุโส ที่ใช้ในภาษาไทย มีความหมายตรงข้ามกับที่ใช้ในภาษาบาลี คือหมายถึง มีอายุแก่กว่าหรือมีตำแหน่งหน้าที่การงานสูงกว่าเป็นต้น เช่น ข้าราชการอาวุโส ครูอาวุโส ศิลปินอาวุโส. หมายถึง ความมีอายุมากกว่าหรือมีประสบการณ์ในอาชีพมากกว่าเป็นต้น เช่น เขามีอาวุโสในการทำงาน. ผู้มีอาวุโสทางการเมือง. การพิจารณาเลื่อนขั้นจะพิจารณาจากอาวุโสก่อน.

ที่มา :  บทวิทยุรายการ “รู้ รัก ภาษาไทย”  ออกอากาศทางสถานีวิทยุกระจายเสียงแห่งประเทศไทย เมื่อวันที่ ๒๒ กรกฎาคม  พ.ศ. ๒๕๕๑ เวลา ๗.๐๐-๗.๓๐ น.