อาศิรวาท

          อาศิรวาท (อ่านว่า อา-สิ-ระ -วาด) ประกอบด้วยคำภาษาสันสกฤต ๒ คำ คือ อาศิร (อ่านว่า อา-สิ-ระ) กับ วาท (อ่านว่า วา-ทะ). อาศิร แปลว่า การสรรเสริญ. วาท แปลว่า ถ้อยคำ. อาศิรวาท จึงแปลว่า คำสรรเสริญ คำอำนวยพร. ในภาษาไทยใช้คำว่า อาศิรวาท เรียกถ้อยคำที่ประพันธ์ขึ้นเพื่อถวายพระพรชัยมงคลแด่พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว สมเด็จพระบรมราชินีนาถ สมเด็จพระบรมโอรสาธิราช และสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี.

         คำว่า อาศิรวาท แผลงเป็นคำว่า อาเศียรวาท ก็ได้. อาศิรวาท หรือ อาเศียรวาท นิยมแต่งเป็นบทร้อยกรอง และที่ใช้มากที่สุดคือฉันท์ เช่น สัททุลวิกกีฬิตฉันท์ (อ่านว่า สัด-ทุน-วิก-กี-ลิด-ตะ-ฉัน)  วสันตดิลกฉันท์ (อ่านว่า วะ -สัน-ตะ-ดิ -หฺลก-ฉัน) อินทรวิเชียรฉันท์ (อ่านว่า อิน-ทฺระ-วิ -เชียน-ฉัน). ที่แต่งเป็นกาพย์ โคลง หรือ กลอน ก็มีบ้าง. คำถวายพระพรที่เรียกว่า อาศิรวาท นั้น มักจะมีคำกล่าวสรรเสริญพระบารมีหรือพระมหากรุณาธิคุณเป็นการสดุดีด้วย จึงมีคำว่า อาศิรวาทราชสดุดี (อ่านว่า อา-สิ -ระ-วาด-ราด-ชะ-สะ -ดุ-ดี).

ที่มา :  บทวิทยุรายการ “รู้ รัก ภาษาไทย” ออกอากาศทางสถานีวิทยุกระจายเสียงแห่งประเทศไทย เมื่อวันที่ ๔ ธันวาคม พ.ศ. ๒๕๕๔ เวลา ๗.๐๐-๗.๓๐ น.