อ่อนเปลี้ยเพลียแรง

          อ่อนเปลี้ยเพลียแรง มีความหมายว่า หมดกำลัง อ่อนกำลัง เช่น หมู่นี้เป็นอะไรไม่รู้ รู้สึกอ่อนเปลี้ยเพลียแรงทำอะไรไม่ค่อยจะไหวเลย.

          คำว่า อ่อน ในที่นี้ หมายความว่า หย่อน มีน้อย เช่นเดียวกับที่ใช้ว่า อ่อนเปรี้ยว อ่อนเค็ม หมายความว่า เปรี้ยวน้อยไป เค็มน้อยไป.

          คำว่า เปลี้ย พจนานุกรมฉบับราชบัณฑิตยสถาน พ.ศ. ๒๕๔๒ ให้ความหมายว่า ขาดกำลังที่จะเคลื่อนไหวได้ตามปรกติ เช่น แขนขาเปลี้ยไปหมด.

          เพลีย แปลว่า ล้า อ่อนแรง ถอยกำลัง เช่น เขาออกกำลังมากเกินไปจึงรู้สึกเพลีย.  อาจใช้คู่กับอ่อน เป็น อ่อนเพลีย.

          ส่วนคำว่า แรง ในที่นี้แปลว่า กำลัง เช่น หลังจากที่พักสักครู่เขาก็กลับมีแรงขึ้นมาใหม่.

          คำว่า อ่อน เปลี้ย เพลีย มีความหมายใกล้เคียงกัน เมื่อมาใช้ด้วยกันในคำว่า อ่อนเปลี้ยเพลียแรง จึงมีลักษณะเป็นคำซ้อน.

ผู้เขียน ศ. ดร.กาญจนา นาคสกุล ราชบัณฑิต สำนักศิลปกรรม ราชบัณฑิตยสถาน