เครื่องราชูปโภค

          เครื่องราชูปโภค (อ่านว่า รา-ชู-ปะ -โพก) ประกอบด้วยคำว่า  เครื่อง  ราช และ อุปโภค.  คำว่า อุปโภค   แปลว่า  ที่เอามาใช้ให้เกิดประโยชน์.  เครื่องราชูปโภค หมายถึง เครื่องใช้สอยของพระราชา  ใช้เป็นคำรวมเรียกของใช้ต่างๆ  เช่น  พระสุพรรณราช  (อ่าน สุ -พัน-นะ -ราด)  คือ กระโถนใหญ่  พระสุพรรณศรี คือ กระโถนเล็ก  พานพระขันหมาก  คือ พานหมาก  ซึ่งจัดวางซองพลู พานหมากดิบ หมากแห้ง  ผอบยาเส้น (อ่านว่า ผะ -อบ) เป็นต้น  พระสุพรรณภาชน์ใหญ่  พระสุพรรณภาชน์น้อย  (อ่าน สุ -พัน-นะ -พาด)  คือ ภาชนะสำหรับตั้งพระกระยาหารทั้งเครื่องคาวและเครื่องหวาน    พระมณฑปรัตนกรัณฑ์  (อ่าน  พฺระ  มน-ดบ   รัด-ตะ -นะ   กะ -รัน)  คือ ภาชนะสำหรับใส่น้ำเสวย  มีจอกทองคำเกลี้ยงลอยอยู่ เป็นต้น.

          ปัจจุบัน เครื่องราชูปโภค ใช้ตั้งประกอบในการพระราชพิธี

ที่มา :  บทวิทยุรายการ “รู้ รัก ภาษาไทย”  ออกอากาศทางสถานีวิทยุกระจายเสียงแห่งประเทศไทย เมื่อวันที่ ๕ ธันวาคม พ.ศ. ๒๕๕๑ เวลา ๗.๐๐-๗.๓๐ น.