เครื่องไทยทาน

          ไทยทาน (อ่านว่า ไท-ยะ-ทาน) ประกอบด้วยคำว่า เทยฺย (อ่านว่า เทย์-ยะ) แปลว่า ควรให้. กับ ทาน (อ่านว่า ทา-นะ) แปลว่า การให้ ของที่ให้. ไทยทาน จึงหมายถึง ของที่ควรให้ ใช้แก่ของที่ควรให้แก่พระภิกษุสงฆ์ เช่น อาหาร ยารักษาโรค เครื่องใช้ที่เหมาะแก่ภิกษุ คำว่า ไทยทาน มีความหมายเหมือนกับคำว่า ไทยธรรม ซึ่งประกอบด้วยคำว่า เทยฺย กับคำว่า ธรฺม (อ่านว่า ทัร-มะ) ซึ่งมีความหมายหนึ่งว่า สิ่งที่เหมาะสม.  ไทยธรรม หมายถึง สิ่งที่เหมาะสมและสมควรให้. ในภาษาไทยจึงใช้ซ้อนเป็นคำว่า ไทยทานไทยธรรม.  คำนี้เรียกได้หลายอย่าง. อาจเรียกว่า เครื่องจตุปัจจัยไทยทานไทยธรรม เครื่องปัจจัยไทยทานไทยธรรม เครื่องไทยทานไทยธรรม หรือเครื่องไทยธรรม ก็ได้. เช่น พอพระฉันภัตตาหารเสร็จ เจ้าภาพก็ถวายเครื่องไทยธรรม.

ที่มา :  บทวิทยุรายการ “รู้ รัก ภาษาไทย” ออกอากาศทางสถานีวิทยุกระจายเสียงแห่งประเทศไทย เมื่อวันที่ ๕ กุมภาพันธ์ พ.ศ. ๒๕๕๓ เวลา ๗.๐๐-๗.๓๐ น.