เค้า

          คำว่า เค้า มีหลายความหมาย ความหมายหนึ่ง คือ สิ่งที่ทำให้พอรู้ได้แม้จะไม่ชัดเจน มักทำให้รู้ว่าต่อไปจะเป็นอย่างไร เช่น ฝนตั้งเค้ามาแล้ว เรื่องนี้มีเค้าว่าจะไม่สำเร็จ ความขัดแย้งส่อเค้าว่าจะทำให้เกิดความรุนแรง. อีกความหมายหนึ่ง คือ ต้นเดิมที่พอจะสันนิษฐานได้ เช่น คำให้การของพยานทำให้จับเค้าได้ว่าฆาตกรได้วางแผนมาอย่างดี เค้าของเรื่องขวัญแทรกอยู่ในประเพณีต่าง ๆ คำนี้มีเค้ามาจากภาษาปรากฤต แม้นางจะมีอายุย่างเข้าสู่วัยชรา แต่ก็ยังมีเค้าความงามอยู่

          คำว่า เค้า อาจประกอบกับคำอื่นได้หลายคำ เป็นต้นว่า เค้าโครง หมายถึง โครงเรื่องย่อ ๆ เช่น ภาพยนตร์เรื่องนี้อาศัยเค้าโครงจากนวนิยายขายดีเรื่องหนึ่ง. เค้าเงื่อน หมายถึง ร่องรอยที่ทำให้สืบสาวเรื่องราวต่อไปได้ เช่น ตามข้อสันนิษฐานของนักโบราณคดี มีเค้าเงื่อนว่าอาณาเขตกรุงทวารวดีแผ่มาถึงมณฑลนครราชสีมา. เค้ามูล หรือ ต้นเค้า หมายถึง เหตุเดิม เช่น เรื่องนี้มีเค้ามูลมาจากความขัดแย้งระหว่าง ๒ ตระกูล. และ เค้าหน้า หมายถึง ลักษณะใบหน้าที่แสดงความคล้ายคลึง เช่น เด็กคนนี้มีเค้าหน้าคล้ายย่าของแก

ที่มา :  บทวิทยุรายการ “รู้ รัก ภาษาไทย” ออกอากาศทางสถานีวิทยุกระจายเสียงแห่งประเทศไทย เมื่อวันที่ ๒๖ มกราคม พ.ศ. ๒๕๕๗ เวลา ๗.๐๐-๗.๓๐ น.