เหลือขอ

          เหลือขอ เป็นคำกริยาที่ใช้ขยายคำว่า เด็ก เป็น เด็กเหลือขอ หมายความว่า เด็กที่ดื้อด้าน เกกมะเหรกเกเร ไม่เชื่อฟังผู้ใหญ่ เป็นเด็กที่ผู้ใหญ่ไม่สามารถว่ากล่าวอบรมได้ เช่น เด็กพวกนี้เป็นเด็กเหลือขอทั้งนั้น ผู้ใหญ่ไม่รู้จะว่ากล่าวอย่างไร จึงปล่อยให้เกกมะเหรกเกเรไปตามเรื่อง. คำว่า เหลือขอ มีความหมายตามรูปศัพท์ว่า เหลือที่จะใช้ขอสับเพื่อลงโทษแล้ว. ขอ ในที่นี้ คือ ขอที่ควาญใช้สับหัวช้างเพื่อบังคับช้าง เมื่อช้างเจ็บก็จะทำตามคำสั่งควาญ. ช้างที่ดี สอนง่าย ควาญก็ไม่ต้องสับหัวช้างแรง ๆ. แต่มีช้างบางเชือกที่ดื้อมาก ๆ ไม่ยอมเชื่อฟัง. ถึงแม้ควาญจะใช้ขอสับเท่าไร ก็ไม่ยอมอ่อนลงเลย ช้างนั้นก็จะเป็นช้างเหลือขอ. ต่อมาคำว่า เหลือขอ ได้นำมาใช้กับเด็กที่ดื้อมาก ไม่เชื่อฟัง ไม่ว่าง่าย ก็เรียกว่า เด็กเหลือขอ

ที่มา :  บทวิทยุรายการ “รู้ รัก ภาษาไทย”  ออกอากาศทางสถานีวิทยุกระจายเสียงแห่งประเทศไทย เมื่อวันที่ ๑๓ ธันวาคม พ.ศ. ๒๕๕๓ เวลา ๗.๐๐-๗.๓๐ น.