แยบยล

          แยบยล หมายถึง ลักษณะของวิธีการที่ใช้กลอุบายอย่างแนบเนียนจนไม่มีผู้ใดเฉลียวใจ เช่น เขาทำหลุมพรางตาไว้อย่างแยบยล  ฝ่ายศัตรูที่ไล่ตามมาไม่ทันสังเกตจึงพลาดท่าตกลงไป. ในบทละครนอกเรื่องสังข์ทอง พระราชนิพนธ์พระบาทสมเด็จพระพุทธเลิศหล้านภาลัย เมื่อนางมณฑามาอ้อนวอนให้เจ้าเงาะช่วยตีคลีตามคำท้าของพระอินทร์ เจ้าเงาะตัดพ้อและกล่าวแก่นางว่าตนไม่ไว้ใจท้าวสามนต์ เพราะแต่เดิมเคยว่าร้ายกลับมาสรรเสริญ สงสัยว่าจะมีความคิดแยบยลเป็นกลใน ดังคำประพันธ์ต่อไปนี้

          “จะล่อลวงให้หลงอย่าสงกา           ลูกกลัวพระบิดาจะฆ่าแกง
          ท่านคิดแยบยลเป็นกลใน               แต่หลังอย่างไรพระย่อม”

          คำว่า แยบยล ในคำประพันธ์ที่ยกมานี้ มีความหมายว่า ใช้เล่ห์กลแอบแฝงด้วยเจตนาไม่ดี ต่างกับปัจจุบันซึ่งแปลว่า ใช้กลอุบายอย่างแนบเนียนจนไม่มีผู้ใดเฉลียวใจ

ที่มา :  บทวิทยุรายการ “รู้ รัก ภาษาไทย” ออกอากาศทางสถานีวิทยุกระจายเสียงแห่งประเทศไทย เมื่อวันที่ ๑๗ ตุลาคม พ.ศ. ๒๕๕๖ เวลา ๗.๐๐-๗.๓๐ น.