โขก-โขลก

          โขก เป็นคำกริยามีหลายความหมาย ใช้เรียกกริยาที่คว่ำหน้าลงแล้วเอาหน้าผากกระแทกพื้น เช่น คนไข้เครียดจัดถึงขั้นเอาศีรษะโขกผนังห้อง. ทหารในละครเกาหลีโขกศีรษะกับพื้นยอมรับความผิด

          โขก มีความหมายว่า เคาะลง เขกลง เช่น เขาโขกหมากรุกเสียงดังมาก. คำว่า โขกหมากรุก ยังหมายถึง เล่นหมากรุก เช่น ผู้สูงอายุในหมู่บ้านนั่งโขกหมากรุกกันทุกวัน

          โขก ใช้ในความหมายเปรียบเทียบว่า กดขี่เอารัดเอาเปรียบผู้บริโภค โดยตั้งราคาขายสูงขึ้นกว่าปกติ เช่น ร้านนี้ขายของโขกราคา

          โขกเมื่อใช้รวมกับคำอื่น ๆ เป็น โขกสับ หมายถึงด่าว่าทุบตี เช่น น่าสงสารนางเอื้อยในเรื่องปลาบู่ทอง ที่ถูกแม่เลี้ยงโขกสับทุกวัน

          ส่วนคำว่า โขลก เป็นกริยา หมายถึง ตำให้ละเอียด เช่น คุณแม่โขลกน้ำพริกแกงเขียวหวาน. นอกจากนี้ยังหมายถึง ตำให้เหนียว เช่น คุณพ่อโขลกแป้งเพื่อทำขนมจีน

          โขลกที่ใช้ซ้ำว่า โขลก ๆ ใช้ขยายอาการไอแบบมีเสมหะ เช่น เขาไอโขลก ๆ มาหลายวันแล้วไม่ยอมไปหาหมอรักษาเสียที

ที่มา :  บทวิทยุรายการ “รู้ รัก ภาษาไทย”  ออกอากาศทางสถานีวิทยุกระจายเสียงแห่งประเทศไทย เมื่อวันที่ ๑๓ ตุลาคม พ.ศ. ๒๕๕๔ เวลา ๗.๐๐-๗.๓๐ น.