โจงกระเบน

          โจงกระเบน เป็นวิธีการนุ่งผ้าแบบหนึ่ง ผู้ที่หัดรำไทยหรือหัดโขนจะต้องนุ่งผ้าโจงกระเบนเพื่อให้รำได้สะดวก   วิธีนุ่งผ้าโจงกระเบนคือ ใช้ผ้าที่มีขนาดยาวประมาณ ๓ เมตรครึ่ง นุ่งขมวดเป็นชายพกไว้ที่เอว แล้วม้วนชายผ้าด้านกว้างทั้ง ๒ ที่ประกบกันอยู่ตรงด้านหน้าให้เป็นหางยาว แล้วดึงลอดหว่างขาไปเหน็บไว้ที่ด้านหลังบริเวณเอว ร่างกายส่วนหลังช่วงตั้งแต่บริเวณที่เหน็บชายกระเบนนั้นลงไป จึงเรียกว่า กระเบนเหน็บ

          คำว่า โจงกระเบน เป็นคำที่ตรงกับภาษาเขมรว่า จงกฺบิน (อ่านว่า จอง-เกฺบิน)  จง (อ่านว่า จอง) แปลว่าผูก  กฺบิน (อ่านว่า เกฺบิน) เป็นคำเรียกชายของผ้านุ่งที่ม้วนขึ้นไปเหน็บไว้ข้างหลัง.

ที่มา :  บทวิทยุรายการ “รู้ รัก ภาษาไทย”  ออกอากาศทางสถานีวิทยุกระจายเสียงแห่งประเทศไทย เมื่อวันที่ ๒๗ สิงหาคม พ.ศ. ๒๕๕๐ เวลา ๗.๐๐-๗.๓๐ น.