ไข่ในหิน

          ไข่ในหิน เป็นสำนวนหมายถึง ของที่ต้องระมัดระวัง ทะนุถนอมอย่างยิ่ง

          สำนวน ไข่ในหิน อธิบายได้ ๒ อย่าง

          อย่างแรก ไข่ในหิน คือ ไข่มีเปลือกเปราะ แตกง่าย  หินเป็นสิ่งที่แข็งแกร่ง เปรียบเหมือนการดูแลรักษาและปกป้องมั่นคง ไข่ที่ฝังซ่อนไว้ในหินคือสิ่งที่อยู่ในความดูแลประคับประคองที่ปลอดภัย ในเรื่องขุนช้างขุนแผน นางวันทองตัดพ้อขุนแผนที่ไม่เห็นค่าและความดีของตนที่อุตส่าห์ถนอมตัวไว้ไม่ให้มัวหมอง ว่า

          “เสียแรงน้องครองตัวไม่มัวหมอง            ดังแว่นทองส่องสว่างพระเคหา
          ดุจไข่ฝังไว้ในศิลา                                อุตส่าห์ซ่อนเร้นทั้งเรือดไร”

          อย่างที่ ๒ สำนวนนี้มักใช้เชิงประชดว่าทะนุถนอมจนเกินเหตุ โดยเปรียบกับไข่ที่อยู่ท่ามกลางหินซึ่งจะทำให้ไข่แตกได้ง่าย จึงต้องระมัดระวังเป็นพิเศษ เช่น บ้านนี้เลี้ยงลูกเหมือนไข่ในหิน พอออกไปสู่สังคมภายนอกก็ไม่สามารถดูแลช่วยเหลือตนเองได้

ที่มา :  บทวิทยุรายการ “รู้ รัก ภาษาไทย” ออกอากาศทางสถานีวิทยุกระจายเสียงแห่งประเทศไทย เมื่อวันที่ ๑๔ เมษายน พ.ศ. ๒๕๕๕ เวลา ๗.๐๐-๗.๓๐ น.