Thai language English Language
Untitled Document  ราชบัณฑิตยสถานขอเชิญชมรายการ "สายตรวจภาษา" ออกอากาศทางสถานีวิทยุโทรทัศน์กองทัพบกช่อง ๕ ทุกวันเสาร์และวันอาทิตย์ เวลา ๑๑.๔๕-๑๑.๔๗ น. เริ่มออกอากาศวันเสาร์ที่ ๖ กรกฎาคม พ.ศ. ๒๕๕๖   
ข้อมูลหน่วยงาน
ข่าวประชาสัมพันธ์
ข่าวการจัดซื้อจัดจ้าง
สรุปผลการสัมมนา ฯลฯ
ข้อมูลข่าวสารทางราชการ
คำถามที่ถามบ่อย (FAQ)
ดาวน์โหลดบทความ
E-Book
ติดต่อเรา  
สมุดเยี่ยม  
รวมเว็บไซต์ที่น่าสนใจ  
การทับศัพท์
การถอดอักษรไทยเป็นอักษรโรมัน
การอ่านตัวเลขต่าง ๆ
การอ่านเครื่องหมาย
การอ่านคำวิสามานยนาม
เครื่องหมายวรรคตอน
การเว้นวรรค
การเขียนคำย่อ
ชื่อจังหวัด เขต อำเภอ
ชื่อทะเล
ชื่อธาตุ
ชื่อประเทศ/เมืองหลวง
ลักษณนาม
ราชาศัพท์
รับข่าวสาร ยกเลิก
รับข่าวสาร ยกเลิก
 

 
  ภูมิทัศน์และภูมิภาพ : ศัพท์บัญญัติของคำว่า landscape
 

ภูมิทัศน์และภูมิภาพ : ศัพท์บัญญัติของคำว่า landscape

           ในพจนานุกรมศัพท์ภูมิศาสตร์ ฉบับราชบัณฑิตยสถานตีพิมพ์ครั้งที่ ๓ พ.ศ. ๒๕๒๓ ได้ให้คำบัญญัติศัพท์ของคำว่า landscape ในภาษาอังกฤษไว้เป็นคำไทย ๒ คำ คือ ภูมิทัศน์ คำหนึ่ง และ ภูมิภาพ อีกคำหนึ่ง โดยให้คำอธิบายว่า หมายถึง ลักษณะภาพภูมิประเทศโดยทั่วไปของบริเวณใดบริเวณหนึ่ง รวมทั้งภูมิประเทศที่เกิดขึ้นตามธรรมชาติและที่เกิดขึ้นโดยการกระทำของมนุษย์

            การที่คณะกรรมการจัดทำอักขรานุกรมภูมิศาสตร์กำหนดให้ใช้ศัพท์บัญญัติดังกล่าว ก็เนื่องจากพิจารณาเห็นว่า คำว่า ภูมิทัศน์ และ ภูมิภาพ มีความหมายตรงกับคำอธิบายของ landscape ดังกล่าวข้างต้น คือเน้นที่ภาพของลักษณะภูมิประเทศ หากพิจารณาตามรูปศัพท์ ภูมิ แปลว่า แผ่นดิน ทัศน์ แปลว่า การเห็น สิ่งที่เห็น และภาพ แปลว่า รูปที่ปรากฏเห็น ฉะนั้น ภูมิทัศน์ หรือ ภูมิภาพ จึงหมายถึงสิ่งที่แลเห็นหรือรูปที่ปรากฏเห็นจากแผ่นดิน ซึ่งก็คือภาพภูมิประเทศนั่นเอง

            คำ landscape มีความหมายใกล้เคียงกับ topography แต่ที่แตกต่างกันคือ landscape นั้น จะเน้นถึงภาพที่แลเห็นจากลักษณะภูมิประเทศ ไม่ว่าจะเป็นภาพที่มองจากลักษณะภูมิประเทศจริง ๆ หรือภาพที่ถ่ายหรือวาดขึ้นก็ตาม  ส่วน topography หมายถึง ตัวลักษณะภูมิประเทศนั้น ๆ

           ฉะนั้นเวลาที่กล่าวถึง topography ก็จะนึกถึงลักษณะภูมิประเทศในเชิงวิทยาศาสตร์ คือมองดูว่ามีสภาพพื้นที่เป็นอย่างไร เป็นที่สูงหรือเป็นที่ต่ำ แต่ถ้ากล่าวถึง landscape ก็จะมุ่งไปที่การมองลักษณะภูมิประเทศในเชิงการรับรู้ หรือการชื่นชมความงาม ซึ่งคำว่า topography ได้มีการบัญญัติศัพท์เป็นภาษาไทยว่า ลักษณะภูมิประเทศ ให้แตกต่างจากภูมิทัศน์ หรือ ภูมิภาพ ที่มาจากคำว่า landscape

            นอกจากจะใช้ในความหมายทางภูมิศาสตร์แล้ว คำว่า landscape ยังมีที่ใช้ในความหมายทั่ว ๆ ไป รวมทั้งในด้านสถาปัตยกรรมศาสตร์ด้วย ตัวอย่างเช่น ถ้าเดินทางไปยังสถานที่ซึ่งมีภูมิประเทศสวยงาม ทัศนียภาพที่ปรากฏแก่สายตาย่อมเป็นสิ่งที่ทุกคนสามารถชื่นชมได้ ตลอดจนอาจมีการถ่ายทอดความงามตามธรรมชาติลงเป็นภาพวาดหรือภาพถ่ายด้วยก็ได้ ส่วนในทางสถาปัตยกรรมศาสตร์ มีแขนงหนึ่งของวิชานี้ เรียกว่า Landscape Architecture ซึ่งมีผู้ใช้ภาษาไทยว่า ภูมิสถาปัตยกรรมศาสตร์ หมายถึง วิชาที่เกี่ยวข้องกับการออกแบบตกแต่งบริเวณพื้นที่ให้สวยงามสอดคล้องกับตัวอาคาร โดยอาศัยวิธีการต่าง ๆ หลายอย่าง รวมทั้งการจัดสวน ที่เรียกว่า landscape gardening ด้วย.


ผู้เขียน :  ศ.ไพฑูรย์ พงศะบุตร ราชบัณฑิตประเภทสังคมศาสตร์ สาขาวิชาภูมิศาสตร์ สำนักธรรมศาสตร์และการเมือง
ที่มา :  จดหมายข่าวราชบัณฑิตยสถาน  ปีที่ ๓ ฉบับที่ ๒๙, ตุลาคม ๒๕๓๖

 
ย้อนกลับ
  หน้าหลัก     |     พจนานุกรม    |     ศัพท์บัญญัติวิชาการ    |     อักขรานุกรมภูมิศาสตร์ไทย    |     คลังความรู้    |   สิ่งพิมพ์    |     กระดานสนทนา    |     ถาม-ตอบ  
ติดต่อ ราชบัณฑิตยสถาน
สนามเสือป่า เขตดุสิต กรุงเทพมหานคร ๑๐๓๐๐   โทรศัพท์ ๐ ๒๓๕๖ ๐๔๖๖-๗๐ อีเมล ripub@royin.go.th
Copy Rights © 2007 The Royal Institute, All Rights Reserved.Developed by TATSolution