Thai language English Language
Untitled Document  ราชบัณฑิตยสถานขอเชิญชมรายการ "สายตรวจภาษา" ออกอากาศทางสถานีวิทยุโทรทัศน์กองทัพบกช่อง ๕ ทุกวันเสาร์และวันอาทิตย์ เวลา ๑๑.๔๕-๑๑.๔๗ น. เริ่มออกอากาศวันเสาร์ที่ ๖ กรกฎาคม พ.ศ. ๒๕๕๖   
ข้อมูลหน่วยงาน
ข่าวประชาสัมพันธ์
ข่าวการจัดซื้อจัดจ้าง
สรุปผลการสัมมนา ฯลฯ
ข้อมูลข่าวสารทางราชการ
คำถามที่ถามบ่อย (FAQ)
E-Book
ติดต่อเรา  
สมุดเยี่ยม  
รวมเว็บไซต์ที่น่าสนใจ  
การทับศัพท์
การถอดอักษรไทยเป็นอักษรโรมัน
การอ่านตัวเลขต่าง ๆ
การอ่านเครื่องหมาย
การอ่านคำวิสามานยนาม
เครื่องหมายวรรคตอน
การเว้นวรรค
การเขียนคำย่อ
ชื่อจังหวัด เขต อำเภอ
ชื่อทะเล
ชื่อธาตุ
ชื่อประเทศ/เมืองหลวง
ลักษณนาม
ราชาศัพท์
รับข่าวสาร ยกเลิก
รับข่าวสาร ยกเลิก
 

 
  กรรมาธิการ โดย ศ.จำนงค์ ทองประเสริฐ
 

กรรมาธิการ

          คำว่า “กรรมาธิการ” นี้เรามักจะได้ยินท่านพูดกันหรืออ่านกันว่า “กัน-มา-ทิ-กาน” เสมอ โดยเฉพาะท่านที่เป็นกรรมาธิการเอง ท่านก็มักจะพูดหรืออ่านว่า “กัน-มา-ทิ-กาน” ถ้าพิจารณาตามรูปคำก็น่าจะอ่านอย่างนั้นเช่นเดียวกับ “สรรพากร” ที่อ่านว่า “สัน-พา-กอน” แต่ถ้าพิจารณาให้ดีก็จะเห็นว่าคำว่า “กรรมาธิการ” นี้มีศักดิ์ศรีสูงกว่า “กรรมการ” เพราะมี อธิ ซึ่งแปลว่า “ยิ่ง” หรือ “ใหญ่” ผสมอยู่ด้วย เช่นเดียวกับ “เลขาธิการ” ก็ใหญ่กว่า “เลขานุการ” ฉะนั้น

          คำว่า “กรรมการ” เราอ่านกันว่า “กำ-มะ-กาน” เหมือนกันหมด ไม่เคยปรากฏว่ามีใครอ่านว่า “กัน-มะ-กาน” เลย คำว่า “กรรมการ” นี้ พจนานุกรม ฉบับราชบัณฑิตยสถาน พ.ศ. ๒๔๙๓ ได้เก็บเป็น “กรรมการ ๑” และ “กรรมการ ๒” โดยได้ให้คำอ่านและบทนิยามไว้ดังนี้

          “กรรมการ ๑ (กำ-มะ-) น. คณะบุคคลที่ได้ร่วมกันกระทำงานบางอย่างหรือกระทำกิจซึ่งได้รับมอบหมาย, ถ้ารวมกันเป็นองค์ประชุม เรียกว่า คณะกรรมการ. (ส. กรฺมการ = ผู้ทำการโดยไม่รับค่าจ้าง ตรงข้ามกับ กรรมกร).”

          “กรรมการ ๒ (โบ; กลอน) (โบราณใช้เฉพาะในร้อยกรอง) น. กรรมกร เช่น ข้าขอภักดีภูบาล เป็นทาสกรรมการไปกว่าจะสิ้นสุดสกนธ์. (เสือโคคำฉันท์).”

          คำว่า "กรรมกร" นั้น ท่านได้ให้บทนิยามไว้ว่า "คนงาน, ลูกจ้าง, เป็นจำพวกไม่ใช่ทาส จึงพูดเป็นคู่กันว่า ทาสกรรมกร (ทาด-สะ-กำ-มะ-กอน). (ป. กร=ผู้ทำ).

          ความจริง “กรรมกร” กับ “กรรมการ” ก็มาจากรากศัพท์เดียวกัน เพียงแต่ลงปัจจัย (suffix) คนละตัวเท่านั้น คือ ถ้าลง อ ปัจจัยก็เป็น “กรรมกร” ถ้าลง ณ ปัจจัยก็เป็น “กรรมการ” ซึ่งแปลว่า “ผู้ทำการงาน” ด้วยกันทั้งคู่ แต่เราชอบเป็น “กรรมการ” มากกว่าที่จะเป็น “กรรมกร”

          ส่วนคำว่า “กรรมาธิการ” ซึ่งท่านได้ให้คำอ่านไว้ว่า “กำ-มา-ทิ-กาน” นั้น ท่านได้ให้บทนิยามไว้ว่า “น. กรรมการใหญ่ ได้แก่ สมาชิกในคณะบุคคลซึ่งได้รับเลือกตั้งหรือแต่งตั้งให้กระทำกิจการหรือพิจารณาสอบสวนข้อความใด ๆ มีฐานะสำคัญกว่า คณะกรรมการ เช่น กรรมาธิการแห่งสภาผู้แทนราษฎร.”

          คำว่า “กรรมการ” และ “กรรมาธิการ” นี้ พจนานุกรม ฉบับราชบัณฑิตยสถาน พ.ศ. ๒๕๒๕ ก็คงเก็บไว้และให้บทนิยามเหมือนกับในฉบับ พ.ศ. ๒๔๙๓ โดยมิได้เปลี่ยนแปลงแก้ไขใด ๆ เลย

          คำว่า “กรรมาธิการ” ท่านให้คำอ่านไว้ว่า “กำ-มา-ทิ-กาน” เช่นเดียวกับคำว่า “ธรรมารมณ์” ซึ่งหมายถึง “อารมณ์ที่ใจรู้” หรือ “อารมณ์ที่เกิดทางใจ” นั้น เราก็อ่านหรือพูดกันว่า “ทำ-มา-รม” ไม่มีใครพูดหรืออ่านว่า “ทัน-มา-รม” เลย คำว่า “กรรมาธิการ” กับ “ธรรมารมณ์” ก็มีลักษณะอย่างเดียวกัน เพราะฉะนั้น จึงควรอ่านว่า “กำ-มา-ทิ-กาน”.

ผู้เขียน : .จำนงค์ ทองประเสริฐ ราชบัณฑิต สำนักศิลปกรรม
ที่มา : ภาษาไทยไขขาน. กรุงเทพฯ : สำนักพิมพ์แพร่พิทยา. ๒๕๒๘. หน้า ๗๖.

 
ย้อนกลับ
  หน้าหลัก     |     พจนานุกรม    |     ศัพท์บัญญัติวิชาการ    |     อักขรานุกรมภูมิศาสตร์ไทย    |     คลังความรู้    |   สิ่งพิมพ์    |     กระดานสนทนา    |     ถาม-ตอบ  
ติดต่อ ราชบัณฑิตยสถาน
สนามเสือป่า เขตดุสิต กรุงเทพมหานคร ๑๐๓๐๐   โทรศัพท์ ๐ ๒๓๕๖ ๐๔๖๖-๗๐ อีเมล ripub@royin.go.th
Copy Rights © 2007 The Royal Institute, All Rights Reserved.Developed by TATSolution