Thai language English Language
Untitled Document  ราชบัณฑิตยสถานขอเชิญชมรายการ "สายตรวจภาษา" ออกอากาศทางสถานีวิทยุโทรทัศน์กองทัพบกช่อง ๕ ทุกวันเสาร์และวันอาทิตย์ เวลา ๑๑.๔๕-๑๑.๔๗ น. เริ่มออกอากาศวันเสาร์ที่ ๖ กรกฎาคม พ.ศ. ๒๕๕๖   
ข้อมูลหน่วยงาน
ข่าวประชาสัมพันธ์
ข่าวการจัดซื้อจัดจ้าง
สรุปผลการสัมมนา ฯลฯ
ข้อมูลข่าวสารทางราชการ
คำถามที่ถามบ่อย (FAQ)
E-Book
ติดต่อเรา  
สมุดเยี่ยม  
รวมเว็บไซต์ที่น่าสนใจ  
การทับศัพท์
การถอดอักษรไทยเป็นอักษรโรมัน
การอ่านตัวเลขต่าง ๆ
การอ่านเครื่องหมาย
การอ่านคำวิสามานยนาม
เครื่องหมายวรรคตอน
การเว้นวรรค
การเขียนคำย่อ
ชื่อจังหวัด เขต อำเภอ
ชื่อทะเล
ชื่อธาตุ
ชื่อประเทศ/เมืองหลวง
ลักษณนาม
ราชาศัพท์
รับข่าวสาร ยกเลิก
รับข่าวสาร ยกเลิก
 

 
  ศัพท์ที่ราชบัณฑิตยสถานบัญญัติและไม่ได้บัญญัติ (๒) โดย รศ. ดร.นิตยา กาญจนะวรรณ
 

ศัพท์ที่ราชบัณฑิตยสถานบัญญัติและไม่ได้บัญญัติ (๒)

ราชบัณฑิตยสถาน ได้นำศัพท์ คณิตกรณ์ พิมพ์ออกเผยแพร่ และให้ลองใช้กันดู ตามพระนโยบายของ พลตรี พระเจ้าวรวงศ์เธอ กรมหมื่นนราธิปพงศ์ประพันธ์ ที่ว่า "การใช้เท่านั้นจะเป็นเครื่องตัดสินว่าศัพท์ใดใช้ได้ ศัพท์ใดควรแก้ไข"

เวลาได้ผ่านไป ๑๒ ปีแล้ว (๒๕๓๓-๒๕๔๕) ปรากฏว่า คำว่า คณิตกรณ์ ไม่ติด

มีแต่คนใช้ว่า คอมพิวเตอร์

อีกคำหนึ่งที่รายการนี้กล่าวถึงก็คือ โลกาภิวัตน์ จาก globalization วิทยากรรายการนี้ได้ยกคำจำกัดความจากพจนานุกรมราชบัณฑิตยสถานมากล่าวไว้โดยตรง ดังนี้ คือ

โลกาภิวัตน์ น. การแพร่กระจายไปทั่วโลก; การที่ประชาคมโลกไม่ว่าจะอยู่ ณ จุดใด สามารถรับรู้ สัมพันธ์ หรือรับผลกระทบจากสิ่งที่เกิดขึ้นได้อย่างรวดเร็วกว้างขวาง ซึ่งเนื่องมาจากการพัฒนาระบบสารสนเทศ เป็นต้น (ป. โลก + อภิวตฺตน). (อ. globalization).

คำนี้ก็มีประวัติความเป็นมาที่น่าสนใจเช่นเดียวกัน

โลกาภิวัตน์ เป็นการสร้างคำตามหลักการสนธิคำ ๒ คำ คือ โลก และ อภิวัตน์ คำ อภิวัตน์ มาจากอุปสรรค อภิ + กับธาตุ วตฺต ในภาษาบาลี ตรงกับ วฤตฺ ธาตุ ในภาษาสันสกฤต ในภาษาไทยแผลงมาเป็น วัตน์ คำ อภิวัตน์ มีความหมายว่า การเข้าถึง, การแผ่ถึง, การเอาชนะ

โลกาภิวัตน์ มีความหมายว่า การแผ่ถึงกันทั่วโลก, การเข้าถึงโลก, การเอาชนะโลก

(จดหมายข่าว ราชบัณฑิตยสถาน ปีที่ ๔ ฉบับที่ ๔๑ ตุลาคม ๒๕๓๗ หน้า ๒)

คำนี้คนมักจะเขียนผิดเป็น "โลกาภิวัฒน์" เพราะรู้จักคำว่า "วัฒน์" มากกว่า "วัตน์" ขอให้สังเกตว่า "สวัสดิวัตน์" ก็ใช้ ต เต่า สะกด เช่นเดียวกัน

คำที่เขียนใกล้เคียงกันก็คือ โลกานุวัตร คำนี้หมายถึง "ความประพฤติตามโลก"

สองคำนี้แตกต่างกันที่คำท้ายคือ อภิวัตน์ กับ อนุวัตร

คำว่า "อนุวัตร" มาจากภาษาบาลีว่า "อนุวตฺต" หรือจากภาษาสันสกฤตว่า "อนุวรฺต" แปลว่า "ทำตาม, ประพฤติตาม, ปฏิบัติตาม" คำนี้ในภาษาไทยเขียนได้หลายอย่าง เช่น อนุวรรตน์ อนุวัตน์ อนุวัตร อนุวัติ

ผู้เขียน รศ. ดร.นิตยา กาญจนะวรรณ ภาคีสมาชิก สำนักศิลปกรรม ราชบัณฑิตยสถาน

 
ย้อนกลับ
  หน้าหลัก     |     พจนานุกรม    |     ศัพท์บัญญัติวิชาการ    |     อักขรานุกรมภูมิศาสตร์ไทย    |     คลังความรู้    |   สิ่งพิมพ์    |     กระดานสนทนา    |     ถาม-ตอบ  
ติดต่อ ราชบัณฑิตยสถาน
สนามเสือป่า เขตดุสิต กรุงเทพมหานคร ๑๐๓๐๐   โทรศัพท์ ๐ ๒๓๕๖ ๐๔๖๖-๗๐ อีเมล ripub@royin.go.th
Copy Rights © 2007 The Royal Institute, All Rights Reserved.Developed by TATSolution