Thai language English Language
Untitled Document  ราชบัณฑิตยสถานขอเชิญชมรายการ "สายตรวจภาษา" ออกอากาศทางสถานีวิทยุโทรทัศน์กองทัพบกช่อง ๕ ทุกวันเสาร์และวันอาทิตย์ เวลา ๑๑.๔๕-๑๑.๔๗ น. เริ่มออกอากาศวันเสาร์ที่ ๖ กรกฎาคม พ.ศ. ๒๕๕๖   
ข้อมูลหน่วยงาน
ข่าวประชาสัมพันธ์
ข่าวการจัดซื้อจัดจ้าง
สรุปผลการสัมมนา ฯลฯ
ข้อมูลข่าวสารทางราชการ
คำถามที่ถามบ่อย (FAQ)
E-Book
ติดต่อเรา  
สมุดเยี่ยม  
รวมเว็บไซต์ที่น่าสนใจ  
การทับศัพท์
การถอดอักษรไทยเป็นอักษรโรมัน
การอ่านตัวเลขต่าง ๆ
การอ่านเครื่องหมาย
การอ่านคำวิสามานยนาม
เครื่องหมายวรรคตอน
การเว้นวรรค
การเขียนคำย่อ
ชื่อจังหวัด เขต อำเภอ
ชื่อทะเล
ชื่อธาตุ
ชื่อประเทศ/เมืองหลวง
ลักษณนาม
ราชาศัพท์
รับข่าวสาร ยกเลิก
รับข่าวสาร ยกเลิก
 

 
  การเสด็จประพาสต้น (๑๓ มีนาคม ๒๕๕๒)
 

     การเสด็จประพาสต้น

          การเสด็จประพาสต้นของพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวเป็นที่กล่าวขวัญถึงของประชาชนชาวไทยตลอดมา ตั้งแต่อดีตจนถึงปัจจุบันมีทั้งสารคดี บทความ และหนังสือเกี่ยวกับเรื่องนี้มากมาย วันนี้ผู้เขียนจึงได้นำเนื้อหาที่น่าสนใจจากหนังสือสารานุกรมประวัติศาสตร์ไทย  ฉบับราชบัณฑิตยสถาน โดย นางสาวขนิษฐา  วงศ์พานิช มาเล่าสู่กันฟัง การเสด็จประพาสต้น คือ การเสด็จประพาสส่วนพระองค์ของพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวโดยไม่มีหมายกำหนดการล่วงหน้า  ไม่มีกระบวนเสด็จเป็นทางราชการ คำว่า ประพาสต้น เรียกตามชื่อเรือต้นที่ทรงซื้อไว้ใช้ในกระบวนเสด็จประพาส

          สาเหตุของการเสด็จประพาสต้นเนื่องจากพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวทรงพระประชวร เพราะมีพระราชกิจมาก แพทย์ผู้ถวายการรักษาจึงกราบบังคมทูลแนะนำให้เสด็จประพาสสักระยะหนึ่ง  พระองค์จึงทรงพระราชดำริเห็นชอบตามคำแนะนำ และเสด็จประพาสตามลำน้ำโดยให้เป็นการเสด็จฯ อย่างเงียบ ๆ ตามเส้นทางหรือสถานที่ตามพระราชอัธยาศัย  พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวเสด็จประพาสต้นตั้งแต่ พ.ศ. ๒๔๔๗ ตามแม่น้ำลำคลองในเมืองต่าง ๆ การเสด็จประพาสต้นในช่วงแรก ๆ  ราษฎรส่วนมากยังไม่รู้จักพระองค์  เมื่อกระบวนผ่านไปก็เข้าใจว่าพระองค์เป็นข้าราชการ  จึงทรงมีโอกาสทักทายสนทนากับราษฎรอย่างใกล้ชิด  การเสด็จประพาสต้นเกิดผลดีทางอ้อม คือ พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวได้ทรงทราบความเป็นอยู่  ความต้องการของราษฎร  และการปฏิบัติงานของเจ้าหน้าที่  หากเป็นเรื่องทุกข์ร้อนจะทรงเป็นธุระแก้ไขปัญหานั้น ๆ ในการเสด็จครั้งนี้ มีราษฎรที่ทรงคุ้นเคยจำนวนมาก ทรงเรียกคนเหล่านั้นว่า "เพื่อนต้น" ซึ่งมีทั้งหญิงและชาย เพื่อนต้นเหล่านี้จะได้รับพระบรมราชานุญาตให้เฝ้าฯ เป็นกรณีพิเศษ พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวได้เสด็จประพาสต้นหลายครั้งจนถึง พ.ศ. ๒๔๕๑  การเสด็จประพาสต้นเป็นพระราชกรณียกิจของพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวที่พสกนิกรไทยชื่นชมและกล่าวขวัญถึงตลอดมา  เป็นพระราชกรณียกิจที่สร้างประโยชน์แก่ราษฎรอย่างกว้างขวาง  ในการเสด็จประพาสต้นนี้ ทรงมีบันทึกประจำวันไว้เป็นลายลักษณ์อักษรและภาพถ่าย  พระราชหัตถเลขาและภาพถ่ายเหล่านี้ยังคงอยู่เป็นเอกสารสำคัญของชาติมาจนทุกวันนี้.

         อิสริยา  เลาหตีรานนท์

 
ย้อนกลับ
  หน้าหลัก     |     พจนานุกรม    |     ศัพท์บัญญัติวิชาการ    |     อักขรานุกรมภูมิศาสตร์ไทย    |     คลังความรู้    |   สิ่งพิมพ์    |     กระดานสนทนา    |     ถาม-ตอบ  
ติดต่อ ราชบัณฑิตยสถาน
สนามเสือป่า เขตดุสิต กรุงเทพมหานคร ๑๐๓๐๐   โทรศัพท์ ๐ ๒๓๕๖ ๐๔๖๖-๗๐ อีเมล ripub@royin.go.th
Copy Rights © 2007 The Royal Institute, All Rights Reserved.Developed by TATSolution