Thai language English Language
Untitled Document  ราชบัณฑิตยสถานขอเชิญชมรายการ "สายตรวจภาษา" ออกอากาศทางสถานีวิทยุโทรทัศน์กองทัพบกช่อง ๕ ทุกวันเสาร์และวันอาทิตย์ เวลา ๑๑.๔๕-๑๑.๔๗ น. เริ่มออกอากาศวันเสาร์ที่ ๖ กรกฎาคม พ.ศ. ๒๕๕๖   
ข้อมูลหน่วยงาน
ข่าวประชาสัมพันธ์
ข่าวการจัดซื้อจัดจ้าง
สรุปผลการสัมมนา ฯลฯ
ข้อมูลข่าวสารทางราชการ
คำถามที่ถามบ่อย (FAQ)
E-Book
ติดต่อเรา  
สมุดเยี่ยม  
รวมเว็บไซต์ที่น่าสนใจ  
การทับศัพท์
การถอดอักษรไทยเป็นอักษรโรมัน
การอ่านตัวเลขต่าง ๆ
การอ่านเครื่องหมาย
การอ่านคำวิสามานยนาม
เครื่องหมายวรรคตอน
การเว้นวรรค
การเขียนคำย่อ
ชื่อจังหวัด เขต อำเภอ
ชื่อทะเล
ชื่อธาตุ
ชื่อประเทศ/เมืองหลวง
ลักษณนาม
ราชาศัพท์
รับข่าวสาร ยกเลิก
รับข่าวสาร ยกเลิก
 

 
  ดีฉัน (๓๑ สิงหาคม ๒๕๕๒)
 

     ดีฉัน

          "พระจันทร์เจ้าขา ดีฉันถามข่าว พระจันทร์โศกเศร้า ดีฉันเป็นทุกข์ พระจันทร์สนุก ดีฉันสบาย พระจันทร์เดือนหงาย ดีฉันเที่ยวเล่น เดือนมืดไม่เห็น ดีฉันนอนเสีย"

          ย่อหน้าข้างต้นเป็นบทร้องกล่อมเด็กที่สืบทอดกันมาในลักษณะของมุขปาฐะ ผู้เขียนคัดลอกมาจากส่วนหนึ่งของบทความเรื่อง เปโมรา (นายโมรา หรือ เปโมรา กวีช่วงรัชกาลที่ ๔ – ๕) : การตีความบทกล่อมเด็ก บทปลอบ และบทเด็กเล่น ซึ่งนิยะดา เหล่าสุนทร ราชบัณฑิต ประเภทวรรณศิลป์ สาขาวิชาวรรณกรรมร้อยแก้ว เรียบเรียงไว้ บทร้องกล่อมเด็กนี้มีการใช้สรรพนามว่า "ดีฉัน" แทนตัวคนร้องเอง โดยพจนานุกรม ฉบับราชบัณฑิตยสถาน พ.ศ. ๒๕๔๒ อธิบายไว้ดังนี้

          ดีฉัน  เป็นคําสรรพนามใช้แทนตัวผู้พูด เพศหญิง เป็นคําสุภาพ, ดิฉัน ก็ว่า, ตามแบบผู้ชายใช้ว่า ดีฉัน ผู้หญิงใช้ว่า อีฉัน, เป็นสรรพนามบุรุษที่ ๑ ซึ่งตรงกับ คำว่า "ดิฉัน" ที่พจนานุกรมฯ บอกว่า 

          ดิฉัน เป็นคําสรรพนามใช้แทนตัวผู้พูด เพศหญิง เป็นคําสุภาพ, ดีฉัน ก็ว่า, ตามแบบผู้ชายใช้ว่า ดีฉัน ผู้หญิงใช้ว่า อีฉัน, เป็นสรรพนามบุรุษที่ ๑

          จะเห็นได้ว่า คำว่า ดีฉัน นั้น ตามแบบโบราณเป็นคำแทนตัวผู้พูดชาย ส่วนผู้หญิงใช้คำว่า อีฉัน 

          พจนานุกรมฯ ยังอธิบายอีกคำหนึ่ง คือ ดีฉาน ว่า เป็นแบบเดียวกับ ดิฉัน, ดีฉัน คือ เป็นคำที่เจ้านายผู้ชายมักใช้กับพระสงฆ์ผู้ทรงสมณศักดิ์, เป็นสรรพนามบุรุษที่ ๑  

          สรุปว่า ทั้ง ดิฉัน ดีฉัน  และ ดีฉาน เป็นคำสรรพนามเดียวกัน สามารถใช้แทนกันได้ เพียงแต่ตามแบบอย่างโบราณ ดีฉัน และ ดีฉาน เป็นสรรพนามบุรุษที่ ๑ แทนตัวผู้ชายนะเจ้าคะ.

รัตติกาล  ศรีอำไพ

 
ย้อนกลับ
  หน้าหลัก     |     พจนานุกรม    |     ศัพท์บัญญัติวิชาการ    |     อักขรานุกรมภูมิศาสตร์ไทย    |     คลังความรู้    |   สิ่งพิมพ์    |     กระดานสนทนา    |     ถาม-ตอบ  
ติดต่อ ราชบัณฑิตยสถาน
สนามเสือป่า เขตดุสิต กรุงเทพมหานคร ๑๐๓๐๐   โทรศัพท์ ๐ ๒๓๕๖ ๐๔๖๖-๗๐ อีเมล ripub@royin.go.th
Copy Rights © 2007 The Royal Institute, All Rights Reserved.Developed by TATSolution