Thai language English Language
Untitled Document  ราชบัณฑิตยสถานขอเชิญชมรายการ "สายตรวจภาษา" ออกอากาศทางสถานีวิทยุโทรทัศน์กองทัพบกช่อง ๕ ทุกวันเสาร์และวันอาทิตย์ เวลา ๑๑.๔๕-๑๑.๔๗ น. เริ่มออกอากาศวันเสาร์ที่ ๖ กรกฎาคม พ.ศ. ๒๕๕๖   
ข้อมูลหน่วยงาน
ข่าวประชาสัมพันธ์
ข่าวการจัดซื้อจัดจ้าง
สรุปผลการสัมมนา ฯลฯ
ข้อมูลข่าวสารทางราชการ
คำถามที่ถามบ่อย (FAQ)
E-Book
ติดต่อเรา  
สมุดเยี่ยม  
รวมเว็บไซต์ที่น่าสนใจ  
การทับศัพท์
การถอดอักษรไทยเป็นอักษรโรมัน
การอ่านตัวเลขต่าง ๆ
การอ่านเครื่องหมาย
การอ่านคำวิสามานยนาม
เครื่องหมายวรรคตอน
การเว้นวรรค
การเขียนคำย่อ
ชื่อจังหวัด เขต อำเภอ
ชื่อทะเล
ชื่อธาตุ
ชื่อประเทศ/เมืองหลวง
ลักษณนาม
ราชาศัพท์
รับข่าวสาร ยกเลิก
รับข่าวสาร ยกเลิก
 

 
  หน้าจั่ว (๒๘ มกราคม ๒๕๕๓)
 

     หน้าจั่ว

          เมื่อกล่าวถึงโครงสร้างหลังคา หน้าจั่วถือเป็นส่วนประกอบที่มีสำคัญอย่างหนึ่ง  ซึ่งพจนานุกรม ฉบับราชบัณฑิตยสถาน ให้นิยามหน้าจั่วไว้ว่า เครื่องบนแห่งเรือนที่ปิดด้านสกัดหลังคาสําหรับกันลมและแดดฝน มีรูปเป็นสามเหลี่ยม, จั่ว ก็ว่า  ดังนั้นจึงเรียกโครงสร้างส่วนนี้ได้ทั้ง จั่ว และ หน้าจั่ว

          หน้าจั่วที่กล่าวไว้ในพจนานุกรมศัพท์ศิลปกรรม ฉบับราชบัณฑิตยสถาน มีหลายแบบ  แต่ที่นำมาเสนอให้ทราบนี้เป็นลักษณะหน้าจั่วของอาคารสถาปัตยกรรมที่เกี่ยวเนื่องกับพระพุทธศาสนาและพระมหากษัตริย์ เช่น โบสถ์ วิหาร พระที่นั่ง  ซึ่งมี ๒ แบบคือ หน้าจั่วปิด หรือ จั่วปิด เป็นของหน้าจั่วที่ด้านหน้าไม่เปิดโล่ง  หน้าจั่วแบบนี้จะมองเห็นเพียงหน้าบันเหนือกระจังฐานพระ หรือหน้าบันตรงส่วนที่อยู่ระดับเดียวกับหลังคาตับที่ ๒ จั่ว เท่านั้น  ใต้ลงไปจะเป็นหลังคาปีกนกอย่างเดียว หรือมีหลังคากันสาดอีก ๑, ๒ หรือ ๓ ชั้น ปิดด้านสกัด เพื่อป้องกันแสงแดดและฝนที่ส่องหรือสาดเข้ามา  หน้าจั่วปิดมีตัวอย่างเช่น หน้าจั่วของพระอุโบสถวัดพระศรีรัตนศาสดาราม  พระอุโบสถและพระวิหารวัดราชนัดดารามและวัดเทพธิดาราม  กรุงเทพมหานคร

          หน้าจั่วเปิด หรือ จั่วเปิด เป็นของหน้าจั่วที่ไม่มีหลังคาปีกนกหรือกันสาดบัง ทำให้มองเห็นหน้าอุดปีกนก หน้าอุดเต้า รวมทั้งมองเห็นส่วนประกอบต่าง ๆ  ตัวอย่างอาคารที่มีหน้าจั่วเปิดที่มองเห็นกระจังฐานพระ ลายรวงผึ้ง ลายสาหร่าย เช่นที่มุขลดด้านหน้าของปราสาทพระเทพบิดรในบริเวณวัดพระศรีรัตนศาสดาราม กรุงเทพมหานคร  ส่วนที่มองเห็นคูหา แผงแรคอสอง พุก คันทวย เช่นที่พระอุโบสถวัดเบญจมบพิตรดุสิตวนาราม กรุงเทพมหานคร

          นอกจากหน้าจั่วปิดและหน้าจั่วเปิดแล้ว  ยังมีจั่วของเรือนไทยอย่างจั่วรูปใบปรือ จั่วรูปแสงอาทิตย์ จั่วลูกฟัก  และจั่วของอาคารหรือเครื่องก่อ เช่น จั่วรูปภควัม จั่วหน้าพรหม  อีกด้วย

          ส่วนหน้าบันคือส่วนเครื่องปิดส่วนที่เป็นจั่วของอาคาร เช่น โบสถ์ วิหาร พระที่นั่ง ทั้งที่เป็นอาคารไม้ เครื่องก่อและคอนกรีต ส่วนมากเป็นรูปสามเหลี่ยมตามลักษณะจั่วของหลังคา มักทำด้วยไม้หรือก่ออิฐ

   พัชนะ  บุญประดิษฐ์

 
ย้อนกลับ
  หน้าหลัก     |     พจนานุกรม    |     ศัพท์บัญญัติวิชาการ    |     อักขรานุกรมภูมิศาสตร์ไทย    |     คลังความรู้    |   สิ่งพิมพ์    |     กระดานสนทนา    |     ถาม-ตอบ  
ติดต่อ ราชบัณฑิตยสถาน
สนามเสือป่า เขตดุสิต กรุงเทพมหานคร ๑๐๓๐๐   โทรศัพท์ ๐ ๒๓๕๖ ๐๔๖๖-๗๐ อีเมล ripub@royin.go.th
Copy Rights © 2007 The Royal Institute, All Rights Reserved.Developed by TATSolution