Thai language English Language
Untitled Document  ราชบัณฑิตยสถานขอเชิญชมรายการ "สายตรวจภาษา" ออกอากาศทางสถานีวิทยุโทรทัศน์กองทัพบกช่อง ๕ ทุกวันเสาร์และวันอาทิตย์ เวลา ๑๑.๔๕-๑๑.๔๗ น. เริ่มออกอากาศวันเสาร์ที่ ๖ กรกฎาคม พ.ศ. ๒๕๕๖   
ข้อมูลหน่วยงาน
ข่าวประชาสัมพันธ์
ข่าวการจัดซื้อจัดจ้าง
สรุปผลการสัมมนา ฯลฯ
ข้อมูลข่าวสารทางราชการ
คำถามที่ถามบ่อย (FAQ)
E-Book
ติดต่อเรา  
สมุดเยี่ยม  
รวมเว็บไซต์ที่น่าสนใจ  
การทับศัพท์
การถอดอักษรไทยเป็นอักษรโรมัน
การอ่านตัวเลขต่าง ๆ
การอ่านเครื่องหมาย
การอ่านคำวิสามานยนาม
เครื่องหมายวรรคตอน
การเว้นวรรค
การเขียนคำย่อ
ชื่อจังหวัด เขต อำเภอ
ชื่อทะเล
ชื่อธาตุ
ชื่อประเทศ/เมืองหลวง
ลักษณนาม
ราชาศัพท์
รับข่าวสาร ยกเลิก
รับข่าวสาร ยกเลิก
 

 
  จับไม่ได้ไล่ไม่ทัน (๒ กันยายน ๒๕๕๓)
 

     จับไม่ได้ไล่ไม่ทัน

          ลองคิดกันเล่น ๆ ดูนะคะว่าคำที่มีหลายความหมายเช่นบางครั้งก็หมายความว่า เริ่ม บ้าง หรืออาจหมายความว่า เกาะ บ้าง ติด บ้าง จะใช้ภาษาไทยว่าอย่างไร  คิดออกหรือยังคะ เฉลยเลยก็แล้วกัน คำว่า จับ ค่ะ จับ  คำเดียวจะมีความหมายได้หลายความหมายเชียวหรือ แล้วจะใช้อย่างไร เชิญทางนี้ค่ะ 

          พจนานุกรม ฉบับราชบัณฑิตยสถาน พ.ศ. ๒๕๔๒ อธิบายว่า จับ เป็นคำกิริยา หมายถึง ๑. อาการที่ใช้มือแตะต้องสิ่งใดสิ่งหนึ่งตลอดจนกําไว้ยึดไว้  ๒. หมายถึง เกาะ เช่น นกจับคอน  ๓. หมายถึง ติด เช่น เขม่าจับก้นหม้อ  ๔. หมายถึง กินหรือกลืน ในความว่า คราสจับดวงอาทิตย์หรือดวงจันทร์  ๕. หมายถึง  เริ่ม เช่น จับเรื่องตั้งแต่ตอนนั้นไป  ๖. หมายถึง เกาะกุมตัวไว้ไม่ให้หนี เช่น จับผู้ร้าย  ๗. หมายถึง กิริยาที่ทําขนมจีนให้เป็นหัว ๆ เรียกว่า จับขนมจีน, ลักษณนามของขนมจีนว่า จับ หรือ หัว เช่น ขนมจีน ๕ จับ หรือ ขนมจีน ๕ หัว   เห็นหรือไม่คะ  คำเดียวยังมีได้หลายความหมาย เวลานำไปใช้จึงต้องขึ้นอยู่กับบริบทด้วยว่าหมายถึงอะไร ถ้าฟังไม่ได้ศัพท์แล้วจับไปกระเดียดนี่ก็อาจจะทำให้สับสนกันได้

          เมื่อนำคำว่าจับมาใช้เป็นสำนวนก็มีหลากหลาย เช่น จับงูข้างหาง หมายถึง ทําสิ่งที่เสี่ยงต่ออันตราย  จับดำถลำแดง หมายถึง  มุ่งอย่างหนึ่งไปได้อีกอย่างหนึ่ง, มุ่งอย่างหนึ่งกลายไปเป็นอีกอย่างหนึ่ง  จับได้ไล่ทัน หมายถึง  รู้เท่าทัน เช่น เขาจับได้ไล่ทันว่าเป็นเรื่องไม่จริง  จับตัววางตาย หมายถึง กําหนดลงไปแน่นอนไม่เปลี่ยนแปลง, กําหนดตัวบุคคลให้ประจําหน้าที่โดยเฉพาะ  จับปลาสองมือ หมายถึง หมายจะเอาให้ได้ทั้ง ๒ อย่าง, เสี่ยงทำการ ๒ อย่างพร้อม ๆ กัน ซึ่งอาจไม่สำเร็จทั้ง ๒ อย่าง  จับปูใส่กระด้ง หมายถึง ยากที่จะทำให้อยู่นิ่ง ๆ ได้  จับเปาะ หมายถึง ตรงเป้า เช่น ต่อยจับเปาะเข้าที่ปลายคาง  จับมือใครดมไม่ได้ หมายถึง หาตัวผู้กระทำผิดไม่ได้  จับมือถือแขน หมายถึง ฉวยโอกาสล่วงเกินหญิงด้วยการจับมือจับแขนในเชิงชู้สาว  จับเสือมือเปล่า หมายถึง แสวงหาประโยชน์โดยตัวเองไม่ต้องลงทุน  จับหลัก หมายถึง นิ่งอยู่กับที่  เช่น นกกระเต็นจับหลัก

จินดารัตน์   โพธิ์นอก

 
ย้อนกลับ
  หน้าหลัก     |     พจนานุกรม    |     ศัพท์บัญญัติวิชาการ    |     อักขรานุกรมภูมิศาสตร์ไทย    |     คลังความรู้    |   สิ่งพิมพ์    |     กระดานสนทนา    |     ถาม-ตอบ  
ติดต่อ ราชบัณฑิตยสถาน
สนามเสือป่า เขตดุสิต กรุงเทพมหานคร ๑๐๓๐๐   โทรศัพท์ ๐ ๒๓๕๖ ๐๔๖๖-๗๐ อีเมล ripub@royin.go.th
Copy Rights © 2007 The Royal Institute, All Rights Reserved.Developed by TATSolution