Thai language English Language
Untitled Document  ราชบัณฑิตยสถานขอเชิญชมรายการ "สายตรวจภาษา" ออกอากาศทางสถานีวิทยุโทรทัศน์กองทัพบกช่อง ๕ ทุกวันเสาร์และวันอาทิตย์ เวลา ๑๑.๔๕-๑๑.๔๗ น. เริ่มออกอากาศวันเสาร์ที่ ๖ กรกฎาคม พ.ศ. ๒๕๕๖   
ข้อมูลหน่วยงาน
ข่าวประชาสัมพันธ์
ข่าวการจัดซื้อจัดจ้าง
สรุปผลการสัมมนา ฯลฯ
ข้อมูลข่าวสารทางราชการ
คำถามที่ถามบ่อย (FAQ)
E-Book
ติดต่อเรา  
สมุดเยี่ยม  
รวมเว็บไซต์ที่น่าสนใจ  
การทับศัพท์
การถอดอักษรไทยเป็นอักษรโรมัน
การอ่านตัวเลขต่าง ๆ
การอ่านเครื่องหมาย
การอ่านคำวิสามานยนาม
เครื่องหมายวรรคตอน
การเว้นวรรค
การเขียนคำย่อ
ชื่อจังหวัด เขต อำเภอ
ชื่อทะเล
ชื่อธาตุ
ชื่อประเทศ/เมืองหลวง
ลักษณนาม
ราชาศัพท์
รับข่าวสาร ยกเลิก
รับข่าวสาร ยกเลิก
 

 
  การกระจายอำนาจในการบริหารการศึกษา
 

การกระจายอำนาจในการบริหารการศึกษา

           การให้การศึกษาแก่ปวงชนไม่ว่าจะอยู่ในเมืองหรือชนบทควรมีความแตกต่างกันทั้งรูปแบบและสาระ แต่ทั้งนี้ควรให้สอดคล้องกับสภาพของชีวิตที่เป็นจริง

            ผู้ได้รับการศึกษามีความแตกต่างกันทั้งทางสังคม เศรษฐกิจ และความสามารถในการเรียนรู้ การให้การศึกษาที่เหมือนกันและเท่ากันแก่ผู้เรียนที่ไม่เท่าเทียมกัน ย่อมเป็นการยากที่จะทำให้เกิดผลผลิตที่เท่ากันได้ ดังนั้น เมื่อผู้ได้รับการศึกษามีความไม่เท่าเทียมกัน การศึกษาที่จัดให้ก็ควรจะจัดในสิ่งที่ไม่เท่ากันเพื่อที่จะให้เกิดผลผลิตที่เท่ากัน

            การตอบสนองต่อแนวคิดข้างต้น ไม่อาจกระทำได้โดยการบริหารงานแบบรวมอำนาจ (centralization) แต่อาจมีความเป็นไปได้โดยการบริหารงานแบบกระจายอำนาจ (decentralization)

            การบริหารงานแบบรวมอำนาจและการบริหารงานแบบกระจายอำนาจเป็นหลักที่สำคัญในการบริหารงาน ในประเทศกำลังพัฒนานั้น สภาพทางเศรษฐกิจเป็นตัวกำหนดโครงสร้างทางสังคม การเมือง และการบริหาร ประเทศต่าง ๆ มักจะนึกถึงความมั่นคงของประเทศเป็นประการสำคัญ รัฐบาลมักจะจัดโครงสร้างทางการบริหารบนพื้นฐานของการรวมอำนาจในการบริหารของภารกิจต่าง ๆ ที่จะต้องปฏิบัติและมุ่งเน้นการรวมอำนาจหน้าที่ (authority) ไว้ที่ศูนย์กลางหรือส่วนกลาง

            เมื่อพูดถึงการกระจายอำนาจการบริหาร คนส่วนมากมักจะนึกถึงการกระจายอำนาจทางการเมืองการปกครอง เพราะเราแบ่งระบบบริหารราชการแผ่นดินออกเป็นส่วนกลาง ส่วนภูมิภาค และส่วนท้องถิ่น นอกจากนั้น มักจะแบ่งการกระจายอำนาจเป็น ๒ มิติ คือ การกระจายอำนาจทางการเมือง (political decentralization) และการกระจายอำนาจทางการบริหาร (administrative decentralization)

            การกระจายอำนาจทางการบริหารการศึกษาเป็นการถ่ายโอน (transfer) อำนาจหน้าที่ ความรับผิดชอบ และการตัดสินใจจากส่วนกลางหรือศูนย์รวมอำนาจไปสู่ส่วนต่าง ๆ ขององค์การหรือตามระดับขั้นขององค์การ โดยให้ทุกส่วนขององค์การได้มีส่วนร่วมในการตัดสินใจ ทั้งนี้การให้บุคคล คณะบุคคล หรือ ท้องถิ่นมีส่วนร่วมในการบริหารนั้นเป็นรากฐานที่สำคัญของสังคมประชาธิปไตย การกระจายอำนาจทางการบริหารการศึกษาจะทำให้บางส่วนขององค์การมีความเป็นอิสระ (autonomy) จุดมุ่งหมายที่สำคัญของการกระจายอำนาจบริหารการศึกษา คือการปรับปรุงหรือพัฒนาสถานศึกษา การกระจายอำนาจทางการบริหารในประเทศกำลังพัฒนามักจะเกิดขึ้นเพราะแรงจูงใจทางการเมืองมากกว่าแรงจูงใจที่แท้จริงทางการศึกษา

            การกระจายอำนาจในการบริหารการศึกษาจำเป็นจะต้องพิจารณาใน ๓ มิติ ต่อไปนี้
            ๑. การกระจายอำนาจในองค์การ (organizational decentralization)
            ๒. การกระจายอำนาจทางการเมือง (political decentralization)
            ๓. การกระจายอำนาจทางเศรษฐกิจ (economic decentralization)

            รูปแบบ (form) ของการกระจายอำนาจทางการบริหารการศึกษาควรประกอบด้วย
            ๑. การแบ่งอำนาจ (deconcentration)
            ๒. การมอบอำนาจ (delegation)
            ๓. การโอนอำนาจ (devolution)
            ๔. การให้เอกชนดำเนินการ (privatization)

            ความแตกต่างของแต่ละรูปแบบขึ้นอยู่กับการถ่ายโอนอำนาจหน้าที่ในการตัดสินใจจากศูนย์รวมอำนาจไปให้ใคร และใครคือผู้รับผิดชอบในผลของการตัดสินใจนั้น ๆ

            การกระจายอำนาจการบริหารการศึกษาอยู่บนแกนต่อเนื่องระหว่าง ๒ ขั้ว ขั้นหนึ่งคือการบริหารแบบรวมอำนาจชนิดสุดโต่ง  อีกขั้วหนึ่งคือ การบริหารแบบกระจายอำนาจชนิดสุดโต่ง  ระดับของการกระจายอำนาจจึงขึ้นอยู่กับว่า
            ๑. เป็นการถ่ายโอนอำนาจหน้าที่ในการตัดสินใจในเรื่องอะไร
            ๒. ถ่ายโอนอำนาจหน้าที่ในการตัดสินใจไปให้ใคร
            ๓. ใครคือผู้รับผิดชอบในผลของการตัดสินใจนั้น ๆ

            การกระจายอำนาจการบริหารการศึกษาควรจะดำเนินการแบบค่อยเป็นค่อยไป ดำเนินการอย่างต่อเนื่องและเป็นระบบ มิควรจะดำเนินการโดยการปฏิรูป.

ผู้เขียน : นายเสริมศักดิ์ วิศาลาภรณ์ ราชบัณฑิต ประเภทสังคมศาสตร์ สาขาวิชาศึกษาศาสตร์ สำนักธรรมศาสตร์และการเมือง
ที่มา :    จดหมายข่าวราชบัณฑิตยสถาน  ปีที่ ๗ ฉบับที่ ๗๐, มีนาคม ๒๕๔๐

 

 
ย้อนกลับ
  หน้าหลัก     |     พจนานุกรม    |     ศัพท์บัญญัติวิชาการ    |     อักขรานุกรมภูมิศาสตร์ไทย    |     คลังความรู้    |   สิ่งพิมพ์    |     กระดานสนทนา    |     ถาม-ตอบ  
ติดต่อ ราชบัณฑิตยสถาน
สนามเสือป่า เขตดุสิต กรุงเทพมหานคร ๑๐๓๐๐   โทรศัพท์ ๐ ๒๓๕๖ ๐๔๖๖-๗๐ อีเมล ripub@royin.go.th
Copy Rights © 2007 The Royal Institute, All Rights Reserved.Developed by TATSolution