พระนามพระมหากษัตริย์สมัยอยุธยา
พระนามพระมหากษัตริย์สมัยอยุธยาทุกพระองค์๑ที่ผู้เขียนนำเสนอในที่นี้ได้พิจารณาตามการออกเสียงพระนามในภาษาไทยแล้วถอดอักษรไทยเป็นอักษรโรมัน ตาม หลักเกณฑ์การถอดอักษรไทยเป็นอักษรโรมันแบบถ่ายเสียงของราชบัณฑิตยสถาน ที่ประกาศลงในราชกิจจานุเบกษา ฉบับประกาศทั่วไป เล่ม ๑๑๖ ตอนที่ ๓๗ ง วันที่ ๑๑ พฤษภาคม ๒๕๔๒ ส่วนคำแสดงลำดับที่ซึ่งประกอบท้ายพระนาม ผู้เขียนมิได้ใช้หลักการถอดอักษรไทยเป็นอักษรโรมัน แต่ใช้การแปลผสมเข้ามาด้วย เช่น คำว่า ที่ ๑ มิได้ถอดอักษรเป็น Thi Nueng แต่ใช้ตัวเลขโรมันแสดงลำดับที่ ๑ คือ I คำว่า ที่ ๔ มิได้ถอดอักษรเป็น Thi Si แต่ใช้ตัวเลขโรมันแสดงลำดับที่ ๔ คือ IV ดังนี้
๑. สมเด็จพระรามาธิบดีที่ ๑ (อู่ทอง) (พ.ศ. ๑๘๙๓-๑๙๑๒) Somdet Phra Ramathipbodi I (U-thong)
๒. สมเด็จพระราเมศวร (ครั้งที่ ๑)๒ (พ.ศ. ๑๙๑๒-๑๙๑๓) Somdet Phra Ramesuan
๓. สมเด็จพระบรมราชาธิราชที่ ๑ (ขุนหลวงพะงั่ว) (พ.ศ. ๑๙๑๓-๑๙๓๑) Somdet Phra Borommarachathirat I (Khunluang Pha-ngua)
๔. สมเด็จพระเจ้าทองลัน (พ.ศ. ๑๙๓๑) Somdet Phrachao Thonglan
สมเด็จพระราเมศวร (ครั้งที่ ๒)* (พ.ศ. ๑๙๓๑-๑๙๓๘) Somdet Phra Ramesuan
๕. สมเด็จพระรามราชาธิราช (พ.ศ. ๑๙๓๘-๑๙๕๒) Somdet Phra Ramrachathirat
๖. สมเด็จพระอินทราชา (เจ้านครอินทร์) (พ.ศ. ๑๙๕๒-๑๙๖๗) Somdet Phra Intharacha (Chao Nakhon-in)
๗. สมเด็จพระบรมราชาธิราชที่ ๒ (เจ้าสามพระยา) (พ.ศ. ๑๙๖๗-๑๙๙๑) Somdet Phra Borommarachathirat II (Chao Sam Phraya)
๘. สมเด็จพระบรมไตรโลกนาถ (พ.ศ. ๑๙๙๑-๒๐๓๑) Somdet Phra Borommatrailokkanat
๙. สมเด็จพระบรมราชาธิราชที่ ๓ (พ.ศ. ๒๐๓๑-๒๐๓๔) Somdet Phra Borommarachathirat III
๑๐. สมเด็จพระรามาธิบดีที่ ๒ (พ.ศ. ๒๐๓๔-๒๐๗๒) Somdet Phra Ramathipbodi II
๑๑. สมเด็จพระบรมราชาธิราชที่ ๔ (หน่อพุทธางกูร) (พ.ศ. ๒๐๗๒-๒๐๗๖) Somdet Phra Borommarachathirat IV (No-phutthangkun)
๑๒. พระรัษฎาธิราช (พ.ศ. ๒๐๗๖-๒๐๗๗) Phra Ratsadathirat
๑๓. สมเด็จพระไชยราชาธิราช (พ.ศ. ๒๐๗๗-๒๐๘๙) Somdet Phra Chairachathirat
๑๔. พระยอดฟ้า (พระแก้วฟ้า) (พ.ศ. ๒๐๘๙-๒๐๙๑) Phra Yotfa (Phra Kaeofa)
ขุนวรวงศาธิราช (พ.ศ. ๒๐๙๑) Khun Worawongsathirat
๑๕. สมเด็จพระมหาจักรพรรดิ (พ.ศ. ๒๐๙๑-๒๑๑๑) Somdet Phra Maha Chakkraphat
๑๖. สมเด็จพระมหินทราธิราช (พ.ศ. ๒๑๑๑-๒๑๑๒) Somdet Phra Mahintharathirat
๑๗. สมเด็จพระมหาธรรมราชาธิราช (พ.ศ. ๒๑๑๒-๒๑๓๓) Somdet Phra Maha Thammarachathirat
๑๘. สมเด็จพระนเรศวรมหาราช (พ.ศ. ๒๑๓๓-๒๑๔๘) Somdet Phra Naresuan Maharat
๑๙. สมเด็จพระเอกาทศรถ (พ.ศ. ๒๑๔๘-๒๑๕๓) Somdet Phra E-kathotsarot
๒๐. พระศรีเสาวภาคย์ (พ.ศ. ๒๑๕๓-๒๑๕๔) Phra Sisaowaphak
๒๑. สมเด็จพระเจ้าทรงธรรม (พ.ศ. ๒๑๕๔-๒๑๗๑) Somdet Phrachao Songtham
๒๒. สมเด็จพระเชษฐาธิราช (พ.ศ. ๒๑๗๑-๒๑๗๒) Somdet Phra Chetthathirat
๒๓. พระอาทิตยวงศ์ (พ.ศ. ๒๑๗๒) Phra A-thittayawong
๒๔. สมเด็จพระเจ้าปราสาททอง (พ.ศ. ๒๑๗๒-๒๑๙๙) Somdet Phrachao Prasatthong
๒๕. สมเด็จเจ้าฟ้าไชย (พ.ศ. ๒๑๙๙) Somdet Chaofa Chai
๒๖. สมเด็จพระศรีสุธรรมราชา (พ.ศ. ๒๑๙๙) Somdet Phra Sisuthammaracha
๒๗. สมเด็จพระนารายณ์มหาราช (พ.ศ. ๒๑๙๙-๒๒๓๑) Somdet Phra Narai Maharat
๒๘. สมเด็จพระเพทราชา (พ.ศ. ๒๒๓๑-๒๒๔๖) Somdet Phra Phetracha
๒๙. สมเด็จพระสรรเพชญ์ที่ ๘ (พระเจ้าเสือ) (พ.ศ. ๒๒๔๖-๒๒๕๑) Somdet Phra Sanphet VIII (Phrachao Suea)
๓๐. สมเด็จพระสรรเพชญ์ที่ ๙ (พระเจ้าท้ายสระ) (พ.ศ. ๒๒๕๑-๒๒๗๕) Somdet Phra Sanphet IX (Phrachao Thaisa)
๓๑. สมเด็จพระเจ้าอยู่หัวบรมโกศ (พ.ศ. ๒๒๗๕-๒๓๐๑) Somdet Phrachaoyuhua Borommakot
๓๒. สมเด็จพระเจ้าอุทุมพร (ขุนหลวงหาวัด) (พ.ศ. ๒๓๐๑) Somdet Phrachao U-thumphon (Khunluang Hawat)
๓๓. สมเด็จพระที่นั่งสุริยาศน์อัมรินทร์ (พระเจ้าเอกทัศ) (พ.ศ. ๒๓๐๑-๒๓๑๐) Somdet Phra Thinang Suriyat Ammarin (Phrachao Ekkathat)
_________________________________________________
๑ ถือตามคณะบรรณาธิการจัดทำสารานุกรมประวัติศาสตร์ไทย ของราชบัณฑิตยสถาน
๒ สมเด็จพระราเมศวรทรงครองราชสมบัติได้ไม่ถึง ๑ ปี ก็ถูกขุนหลวงพะงั่วชิงราชสมบัติและให้สมเด็จพระราเมศวรเสด็จไปประทับที่เมืองลพบุรี ขุนหลวงพะงั่วขึ้นครองราชสมบัติมีพระนามว่า สมเด็จพระบรมราชาธิราชที่ ๑
* หลังจากสมเด็จพระเจ้าทองลันทรงครองราชสมบัติได้เพียง ๗ วัน สมเด็จพระราเมศวรซึ่งประทับอยู่ที่เมืองลพบุรีเสด็จมาชิงราชสมบัติและให้สำเร็จโทษสมเด็จพระเจ้าทองลันเสีย
ผู้เขียน : นางสาวปิยรัตน์ อินทร์อ่อน นักวรรณศิลป์ ๕ กองธรรมศาสตร์และการเมือง
ที่มา : จดหมายข่าวราชบัณฑิตยสถาน ปีที่ ๑๒ ฉบับที่ ๑๓๓ มิถุนายน ๒๕๔๕ |
พระนามพระมหากษัตริย์สมัยอยุธยา