Thai language English Language
Untitled Document  ราชบัณฑิตยสถานขอเชิญชมรายการ "สายตรวจภาษา" ออกอากาศทางสถานีวิทยุโทรทัศน์กองทัพบกช่อง ๕ ทุกวันเสาร์และวันอาทิตย์ เวลา ๑๑.๔๕-๑๑.๔๗ น. เริ่มออกอากาศวันเสาร์ที่ ๖ กรกฎาคม พ.ศ. ๒๕๕๖   
ข้อมูลหน่วยงาน
ข่าวประชาสัมพันธ์
ข่าวการจัดซื้อจัดจ้าง
สรุปผลการสัมมนา ฯลฯ
ข้อมูลข่าวสารทางราชการ
คำถามที่ถามบ่อย (FAQ)
E-Book
ติดต่อเรา  
สมุดเยี่ยม  
รวมเว็บไซต์ที่น่าสนใจ  
การทับศัพท์
การถอดอักษรไทยเป็นอักษรโรมัน
การอ่านตัวเลขต่าง ๆ
การอ่านเครื่องหมาย
การอ่านคำวิสามานยนาม
เครื่องหมายวรรคตอน
การเว้นวรรค
การเขียนคำย่อ
ชื่อจังหวัด เขต อำเภอ
ชื่อทะเล
ชื่อธาตุ
ชื่อประเทศ/เมืองหลวง
ลักษณนาม
ราชาศัพท์
รับข่าวสาร ยกเลิก
ศูนย์กลางความรู้แห่งชาติ



เว็บไซต์ศูนย์บริการข้อมูลภาครัฐเพื่อประชาชน

สำนักงานคณะกรรมการป้องกันและปราบปรามการทุจริตแห่งชาติ

ข้อแนะนำการยื่นบัญชีแสดงรายการทรัพย์สินและหนี้สิน





 

Log in เพื่อแสดงความคิดเห็น    สั่งพิมพ์หน้านี้ 
 ความแตกต่างของศัพท์บัญญัติและคำประสม
 
คำว่า "เตาไมโครเวฟ และ ก๊าซโซฮอล์ เป็นศัพท์บัญญัติหรือคำประสม
By : นันทนา    วันที่ 25 มี.ค. 2553 , 13:05 น.     

ความคิดเห็นที่ 1  วันที่ 25 มี.ค. 2553 , 15:23 น.
 


ศัพท์บัญญัติ
หากจะหมายความตามราชบัณฑิตฯ คงจะหมายถึง ศัพท์บัญญัติวิชาการ ซึ่ง
มักจะเป็นคำในภาษาอื่น แล้วนำมาบัญญัติให้มีใช้ในภาษาไทย
จัดว่าเป็นการเพิ่มคำในภาษาวิธีหนึ่ง แต่การบัญญัติศัพท์ต้องอาศัยวิธีการเพิ่มคำวิธีอื่น ๆ ด้วย เช่น ทับศัพท์ ประสมคำที่มีอยู่แล้วขึ้นเป็นคำใหม่ หรือประสมอักษรเป็นคำใหม่ขึ้นมาเลยก็ได้ ข้อสำคัญอยู่ที่ว่า คำที่จะเป็น
ศัพท์บัญญัติ จะต้องไม่มีคำที่มีความหมายอย่างนั้น ใช้อยู่ในภาษาไทยมา
ก่อน และเป็นศัพท์เฉพาะทางวิชาการแขนงใดแขนงหนึ่ง



คำประสม
เป็นคำที่ได้จากการประสมคำ ซึ่งเป็นวิธีการเพิ่มคำในภาษาวิธีหนึ่ง ให้มีคำใช้มากขึ้น เช่น รถไฟ รถไฟฟ้า รถจักรยานยนต์

วิธีการเพิ่มคำที่พบบ่อย ๆ เช่น ประสมคำ ซ้ำคำ ซ้อนคำ สมาสคำ ยืมคำในภาษาอื่น ทับศัพท์คำในภาษาอื่น บัญญัติศัพท์ใหม่ ฯลฯ

ถ้าการบัญญัติศัพท์ใหม่นั้น มาจากการประสมคำ ก็เป็นทั้งศัพท์บัญญัติและเป็นคำประสมด้วย
ถ้าการบัญญํติศัพท์ใหม่ มาจากการซ้อนคำ ก็เป็นศัพท์บัญญัติและเป็นคำซ้อนด้วย
ถ้าการบัญญัติศัพม์ใหม่ มาจากการทับศัพท์ ก็เป็นศัพท์บัญญัติและเป็น
คำทับศัพท์
ถ้าการบัญญํติศัพท์ใหม่ มาจากการประสมอักษรขึ้นเป็นคำมูลคำใหม่
ก็เป็นศัพท์บัญญัติและเป็นคำมูล

ไม่จำเป็นต้องเป็นคำประสมเสมอไปครับ

ดังนั้น

เตาไมโครเวฟ เราประสมคำว่า เตา กับ ไมโครเวฟ
ได้เป็นคำว่า เตาไมโครเวฟ
คำว่า เตา เป็นคำที่มีอยู่ในภาษาไทยอยู่แล้ว ส่วน ไมโครเวฟ
เรายืมมาจากภาษาต่างประเทศ แล้วมาประสมกัน
คำว่า เตาไมโครเวฟ เป็น คำประสม ที่ได้ส่วนประสมโดยยืม
จากภาษาต่างประเทศ ลักษณะเดียวกับ คำว่า กางเกงยีนส์ รถแท็กซี่
กรณีนี้ไม่ใช่ทับศัพท์ เพราะ เดิมคำนี้มาจาก microwave oven หรือ
microwave หากทับศัพท์ ต้องเป็น ไมโครเวฟ โอเวน หรือ ไมโครเวฟ

แต่เราใช้คำว่า เตาไมโครเวฟ จึงเป็นคำประสม

ขณะเดียวกันหากคำนี้เป็นคำเฉพาะทางวิชาการ ก็จะถูกเรียกว่า
ศัพท์บัญญัติวิชาการ แต่คำนี้ใช้กันทั่วไป จึงไม่ใช่ศัพท์บัญญัติ

อย่างคำว่า ไมโครเวฟ ที่เป็นคำทับศัพท์ หมายถึง คลื่นหรือรังสี
ที่มีความถี่อยู่ระหว่าง 1GHz - 300GHz ...
ย่อมเป็นศัพท์บัญญัติวิชาการครับ



ส่วน gasohol เป็นศัพท์บัญญัติ ใช้ว่า แกโซฮอล

คำนี้ไม่ได้เกิดจากการประสมคำในภาษาไทย
แต่ประสมกันตั้งแต่เป็นภาษาอังกฤษมาก่อนแล้วคือมาจาก
Gasoline + alcohol ได้เป็น gasohol ซึ่งเป็นศัพท์ใหม่
แล้วเรารับมาโดยใช้ทับศัพท์คำศัพท์คำดังกล่าวไปเลยว่า แกโซฮอล

(โดยทั่วไปนิยมใช้ แก๊สโซฮอล หรือ ก๊าซโซฮอล)


โดยสรุป การเป็นศัพท์บัญญัติกับคำประสมนั้น เป็นวิธีการเพิ่มคำเหมือนกัน ศัพท์บัญญัติบางคำ เกิดจากคำประสม บางคำก็เกิดจากวิธีอื่น ๆ
คำประสมบางคำก็อาจประสมขึ้นมาจากศัพท์บัญญัติได้

แต่สองอย่างนั้นต่างกัน ตรงที่ศัพท์บัญญัติ จะเป็นคำที่ใช้กันเฉพาะทาง
วิชาการแขนงใดแขนงหนึ่ง ไม่ว่าศัพท์บัญญัติจะเกิดจากการทับศัพท์
การประสมคำ การสมาสคำ หรือวิธีการใดก็ตาม (หากบัญญัติโดยทับศพท์ ก็ถือว่าเป็น คำมูล ที่มาจากภาษาต่างประเทศ) ดังนั้น ศัพท์บัญญัติอาจเป็นคำมูล คำประสม คำสมาส คำซ้อน หรือแม้แต่วลี

ส่วนคำประสม จะเอาคำจากภาษาอะไรมาประสมกันก็ได้ เกิดความหมายใหม่ ที่คงเค้าเดิมอยู่บ้าง เช่น รถไฟฟ้า รถจักรยานยนต์ กางเกงยีนส์
แต่ถ้าเป็นบาลี/สันสกฤตประสมกันเอง อาจจะไปเข้าลักษณะสมาส/สนธิ
ก็ว่ากันไปอีกเรื่องหนึ่ง คำประสมอย่างไรก็เป็นคำประสม ไม่อาจเป็นคำมูล
ไปได้ แต่คำประสมบางคำอาจเป็นวลีหรือประโยคได้ หากพิจารณาตาม
โครงสร้าง เช่น เจ้าหน้าที่ดับเพลิง คนเก็บขยะ (มีประธานกริยากรรม)


สองอย่างนี้มันซ้อนกันอยู่ครับต้องดูดี ๆ

ผมยกตัวอย่างอีกคำ

คำว่า acapnia มีศัพท์บัญญัติว่า "ภาวะพร่องคาร์บอนไดออกไซด์"
ศัพท์บัญญัติที่เกิดขึ้น มาจากทั้ง คำยืม คำทับศัพท์ คำประสม
(ภาวะ ยืมมาจากบาลี พร่อง คำไทย คาร์บอนฯ คำทับศัพท์ แล้วมาประสม
กลายเป็นคำประสม) ศัพท์บัญญํตินี้ อาจเป็น นามวลี ได้ด้วย

คำว่า oxy- มีศัพท์บัญญัติว่า "มีออกซิเจนเป็นองค์ประกอบ, เปรี้ยว; คมชัด, แหลม; เร็ว"

คำว่า aerobic มีศัพท์บัญญัติว่า "-ใช้ออกซิเจน"

คราวนี้เห็นชัดเจนว่า ศัพท์บัญญัติ อาจป็น วลี หรือ คำมูล ก็ได้

ขณะที่คำประสม ก็เป็นคำปะสมอยู่เท่านั้น
ขึ้นกับวิธีการเอาคำมาสร้างครับ

ศึกษาศัพท์บัญญัติวิชาการได้จาก link ในแถบรายการด้านบนของหน้าเว็บครับ
By : อุกฤษฏ์ ศรพรหม      

ความคิดเห็นที่ 2  วันที่ 25 มี.ค. 2553 , 16:20 น.
 
เปลี่ยน เตาไมโครเวฟ เป็น เตาคลื่นแม่เหล็กไฟฟ้าความถี่สูง
เปลี่ยน ก๊าซโซฮอล์ เป็น น้ำมันเชื้อเพลิงผสมสารอินทรีย์ชนิดหนึ่ง
By : แผลง      

ความคิดเห็นที่ 3  วันที่ 26 มี.ค. 2553 , 15:31 น.
 

การเลือกนำคำมาบัญญัติหรือใช้ ควรคำนึงถึงการใช้ในชีวิตประจำวันด้วย
หากสนทนากันโดยทั่วไปคงไม่มีใครเลือกพูดคำยาว ๆ ทั้ง ๆ ที่มีคำที่ใช้
สะดวกกว่าและไม่เสียหายนะคะ

นึกถึงหลักที่เรียนมาข้อนึงคือ หลักการประหยัดเนื้อความ
อย่างไรถึงบัญญ้ติแล้วความหมายไม่ชัดเจน ยืดเยื้อ ยุ่งยาก
ก็คงไม่มีใครใช้เช่นกัน ถึงเกิดวิธีการทับศัพท์ ยืมศัพท์ขึ้นมา
ถ้าใช้กนแล้วเข้าใจง่ายกว่า ก็สมควรใช้ค่ะ

เพราะภาษาคือเครื่องมือสำหรับสื่อสาร ใช้แล้วต้องสื่อสารรู้เรื่องค่ะ
By : ฝากถึงผู้เกี่ยวข้อง      


  แสดงทั้งหมด  





  หน้าหลัก     |     พจนานุกรม    |     ศัพท์บัญญัติวิชาการ    |     อักขรานุกรมภูมิศาสตร์ไทย    |     คลังความรู้    |   สิ่งพิมพ์    |     กระดานสนทนา    |     ถาม-ตอบ  
ติดต่อ ราชบัณฑิตยสถาน
สนามเสือป่า เขตดุสิต กรุงเทพมหานคร ๑๐๓๐๐   โทรศัพท์ ๐ ๒๓๕๖ ๐๔๖๖-๗๐ อีเมล ripub@royin.go.th
Copy Rights © 2007 The Royal Institute, All Rights Reserved.Developed by TATSolution